Suriye’nin ekonomik toparlanması ve yeniden imarı için Dünya Bankasının yöneteceği çok bağışçılı bir güven fonu kurulacak. Suriye ile Dünya Bankası arasındaki anlaşma, uluslararası desteğin temel hizmetlere ve yaşam koşullarına yansıtılmasını hedefliyor.
Suriye Dışişleri Bakanlığının yayımladığı ortak açıklamaya göre fon, "Suriye’de Toparlanma ve Yeniden İmarı Destekleme Güven Fonu" ifadesinin İngilizce baş harflerinden oluşan START adını taşıyor. Dünya Bankası, fonu bağışçılar, kalkınma kuruluşları ve diğer ortaklarla iş birliği içinde yönetecek.
START fonunun öncelikleri
START’ın, Suriye devletinin belirlediği önceliklere uygun biçimde uluslararası desteği harekete geçirmesi ve yardım ile finansman faaliyetlerini koordine etmesi bekleniyor. Bu kapsamda ekonomik toparlanma, yeniden imar ve kurumsal reformların hızlandırılması amaçlanıyor.
Fon ayrıca özel sektör yatırımlarını teşvik edecek ve bu yatırımlar için finansman sağlanmasına katkıda bulunacak. Ortak katkılarının koordine edilmesi, öncelikli reformlarla toparlanma ve yeniden imar programlarının finanse edilmesi de fonun görevleri arasında yer alacak.
Uygulama çerçevesi Dünya Bankasının politika ve prosedürlerine bağlı olacak fonla, Uluslararası Finans Kuruluşu ve diğer ortakların iş birliği içinde özel sektörün sürece katılımının artırılması planlanıyor. Yatırım finansmanının teşvik edilmesi de bu çalışmanın parçası olacak.
Karar Bangkok’taki toplantıda şekillendi
Fonun hedefleri, kurumsal yapısı ve önerilen çalışma mekanizmaları, Dünya Bankası ile Uluslararası Para Fonunun 2026 yılı yıllık toplantıları kapsamında Tayland’ın başkenti Bangkok’ta yapılan üst düzey yuvarlak masa toplantısında ele alındı.
Arap ülkeleri, Avrupa Birliği ülkeleri, ABD, finans kuruluşları ve kalkınma ajanslarından toplantıya katılan kalkınma ortakları, girişime destek verdiklerini ve katkı sunmaya hazır olduklarını açıkladı.
Suriyeli yetkililer anlaşmayı değerlendirdi
Suriye Maliye Bakanı ve Dünya Bankası nezdinde Suriye Guvernörü Muhammed Yesir Berniye, anlaşmanın uluslararası ortaklarla yeni bir iş birliği ve koordinasyon döneminin temelini attığını söyledi. Berniye, kaynakların Suriye’nin toparlanma ve yeniden imar önceliklerine verimli şekilde yönlendirilmesinin hedeflendiğini belirtti.
Sürecin dürüstlük, şeffaflık, hesap verebilirlik ve iyi yönetişim standartlarına bağlı yürütüleceğini ifade eden Berniye, bu yaklaşımın uluslararası ortakların güvenini güçlendirmesinin ve Suriye halkına kalıcı kalkınma sonuçları sağlamasının amaçlandığını kaydetti.

Suriye Dışişleri Bakanlığında Uluslararası İş Birliği Dairesi Başkanı ve Dünya Bankası nezdinde Suriye’nin yedek guvernörü Kuteybe Kadiş de anlaşmanın uluslararası finans kuruluşlarıyla yürütülen koordinasyon ve iş birliğinin sonucu olduğunu söyledi.
Kadiş, fonun kaynakları Suriye’nin ekonomik toparlanma öncelikleri doğrultusunda koordine etmeyi ve tüm ortaklar ile bağışçılara güven verecek düzenli bir yönetişim çerçevesi oluşturmayı amaçladığını belirtti.
Dünya Bankası temel hizmetlere işaret etti
Dünya Bankasının Orta Doğu, Kuzey Afrika, Afganistan ve Pakistan bölgesinden sorumlu başkan yardımcısı Osman Diyon, fonun kurulmasını uluslararası toplumun Suriye’ye destek taahhüdünü koordineli ve somut çalışmalara dönüştürme yolunda önemli bir adım olarak nitelendirdi.
Diyon, fonun temel hizmetlerin sunulmasına, kurumsal kapasitenin güçlendirilmesine ve Suriye halkı için ekonomik fırsatların genişletilmesine katkı sağlayacağını ifade etti.
Taraflar, fon faaliyetleriyle uluslararası desteğin temel hizmetlerde ve yaşam koşullarında somut iyileşmelere dönüşmesi gerektiğini vurguladı. Çalışmaların yeni fırsatlar oluşturarak yoksullukla mücadeleye katkı sunması hedefleniyor.
Mali iş birliği yeniden başlatılıyor
START girişimi, Suriye ile Dünya Bankası arasındaki mali iş birliğinin yeniden başlatılması sürecinin bir parçası olarak görülüyor. Suudi Arabistan ve Katar, Mayıs 2025’te Suriye’nin Uluslararası Kalkınma Birliğine yaklaşık 15,5 milyon dolarlık borç ödemesini gerçekleştirmişti. Bu ödeme, Suriye’nin yeni finansman alabilmesinin önünü açmıştı.
Dünya Bankası, Haziran 2025’te Suriye’ye güvenilir ve karşılanabilir elektrik arzının yeniden sağlanması ile ekonomik toparlanmaya destek amacıyla 146 milyon dolarlık hibe vermişti. Bu hibe, bankanın ülkedeki yaklaşık 40 yıl sonraki ilk projesi olmuştu.
Dünya Bankasının Ekim 2025’te yayımladığı rapora göre, 2011-2024 döneminde çatışmalar nedeniyle zarar gören fiziki varlıkların yeniden imar maliyeti yaklaşık 216 milyar dolar olarak hesaplandı.
Taraflar, bu ölçekteki ihtiyaçların etkili ortaklık, ulusal sahiplenme ve kaynakların iyi yönetildiği sürdürülebilir ve koordineli bir uluslararası müdahale gerektirdiğini belirtti.