ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Washington’un Batı Şeria’daki İsrailli yerleşimcilerle ticareti sürdürme kararı aldığını ve İngiltere’nin uyguladığı kısıtlamayı benimsemeyeceğini açıkladı.
Rubio, salı günü Florida’nın Miami kentinde, Kolombiya’ya gitmeden önce gazetecilere yaptığı açıklamada, Batı Şeria’daki yerleşimlerle ticarete sınırlama getiren 12 ülkenin kararını değerlendirdi. ABD’nin "İngiltere’nin yaptığını açıkça yapmayacağını" söyledi.
Washington’un İsrailli yerleşimcilere karşı İngiltere benzeri adımlar atma niyetinde olmadığını belirten Rubio, 12 ülkenin açıklamasını gördüklerini ancak bu konuda o sırada yorum yapmayacağını ifade etti.
Batı Şeria’da tırmanış endişesi
Rubio, Batı Şeria’da şiddet, çatışma veya gerilimin daha da artmasını istemediklerini belirterek bölgede olası bir tırmanıştan endişe duyduklarını söyledi. Bölgenin hassas bir dönemden geçtiğini kaydetti.
Kanada, Danimarka, Finlandiya, Fransa, İzlanda, İrlanda, Norveç, Polonya, Portekiz, İspanya, İsveç ve İngiltere’nin dışişleri bakanları, iki devletli çözüm başlığıyla yayımladıkları ortak bildiride, işgal altındaki Filistin topraklarındaki yerleşimlerle mal ticaretine sınırlama getirdiklerini duyurdu.
Batı Şeria’daki yerleşim faaliyetleri
Filistin verilerine göre, Binyamin Netanyahu liderliğindeki İsrail hükümeti 2022’nin sonlarında kurulmasından bu yana 104 yeni yerleşimin kurulmasını onayladı. Aynı dönemde Batı Şeria’da 160 tarımsal yerleşim noktası oluşturuldu.
Filistin hükümetine bağlı Duvar ve Yerleşimlere Karşı Direniş Komisyonu, 2026’nın ilk yarısında Batı Şeria’da yerleşimciler tarafından 3 bin 488 saldırı düzenlendiğini açıkladı.
Komisyonun verilerine göre bu saldırılarda 17 Filistinli hayatını kaybetti, 26 Bedevi ve pastoral topluluk tamamen veya kısmen yerinden edildi, 42 yeni yerleşim noktası kuruldu.
Doğu Kudüs’ün de dahil olduğu Batı Şeria’da yaklaşık 750 bin İsrailli yerleşimcinin 194 yerleşim ve 400 yerleşim noktasında yaşadığı bildirildi.
İşgal altındaki toprakların hukuki durumu
Batı Şeria’da yerleşimci saldırıları ve İsrail ordusunun baskınları sürerken, Gazze Şeridi’ndeki savaş Ekim 2023’ten bu yana devam ediyor. Batı Şeria ile Doğu Kudüs, 1967’den beri İsrail işgali altında bulunuyor.
Uluslararası toplum, işgal altındaki topraklarda kurulan İsrail yerleşimlerini uluslararası hukuka aykırı kabul ediyor. İsrail ise bu değerlendirmeyi reddediyor.
Bölgedeki gerilimin arka planında, 1948’deki kuruluş sürecinden bu yana en az 750 bin Filistinlinin yerinden edilmesine ilişkin tarihsel anlaşmazlıklar da bulunuyor.
