İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Devlet Başkanları Zirvesi'nde İran, Gazze, Lübnan ve Batı Şeria'daki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Pezeşkiyan, bu bölgelerde yaşananların yalnızca yerel güvenliği değil, bölgenin tamamı ile dünyanın istikrarını da tehdit ettiğini söyledi. İran Cumhurbaşkanı, ŞİÖ'nün diyalog ve işbirliği mekanizmalarını güçlendirmesi gerektiğini belirtti.
ABD taahhütlerine dönüş çağrısı
Pakistan ve Katar'ın arabuluculuğunda yaklaşık 3 ay süren müzakerelerin ardından İslamabad Mutabakat Zaptı olarak bilinen anlaşmaya ulaşıldığını hatırlatan Pezeşkiyan, Washington yönetiminin taahhütlerini ihlal ettiğini savundu.
ABD'nin kendi başkanının imzasını taşıyan belgeye bağlılığının 2 haftadan kısa sürdüğünü söyleyen Pezeşkiyan, sonraki aşamada aşırı talepler yöneltildiğini ifade etti. İran'ın, ABD'nin taahhütlerini ihlal etmesine orantılı karşılık verdiğini belirten Pezeşkiyan, "ABD taahhütlerine dönerse İran İslam Cumhuriyeti de derhal adım atacaktır." dedi.
ŞİÖ'nün güvenlik kapasitesine yönelik öneriler
Pezeşkiyan, ABD'nin İran'a yönelik saldırılarını ŞİÖ üyesi bir ülkeye ve kadim bir medeniyete yönelik saldırı olarak nitelendirdi. Bölgedeki gelişmelerin uluslararası hukuk kurallarının göz ardı edilmesi ve güce dayalı yaklaşımların sürdürülmesiyle bağlantılı olduğunu söyledi.
Terörizm, aşırılıkçılık ve yeni güvenlik tehditleriyle mücadele için ŞİÖ'nün kurumsal kapasitesinin artırılması gerektiğini belirten Pezeşkiyan, İran'ın ŞİÖ Stratejik Güvenlik Araştırmaları Merkezi kurulmasını önerdiğini açıkladı. Merkezin, üye ülkelerin bilimsel ve uzmanlık kapasitesinden yararlanarak yeni tehditleri belirlemesi, güvenlik gelişmelerini değerlendirmesi ve bölgesel istikrar için uzman tavsiyeleri sunması hedefleniyor.
İran Cumhurbaşkanı ayrıca ŞİÖ üyesi ülkelerin parlamenterler meclisinin kurulmasını teklif etti. Önerinin parlamentolar arası diyaloğu güçlendirmeyi, yasama deneyimlerinin paylaşılmasını sağlamayı ve üye ülkeler arasındaki işbirliğini desteklemeyi amaçladığını belirtti.
