ABD'nin Erbil Başkonsolosluğu, IŞİD'in Ezidi toplumuna karşı gerçekleştirdiği soykırımın 12. yıl dönümünde bir mesaj yayımlayarak hayatını kaybedenleri andı ve adalet talebini yineledi. Açıklamada, "12 yıl önce IŞİD terör örgütü Ezidi toplumuna karşı soykırım gerçekleştirdi. Bugün kaybettiklerimizi anıyor, anılarını yaşatan dirençli hayatta kalanları selamlıyoruz" ifadeleri kullanıldı.
Başkonsolosluk, anmanın somut eylemle desteklenmesi gerektiğini vurgulayarak, "Bu vahşetler için adalet önemlidir. Aynı şekilde, hassas topluluklar için kalıcı güvenlik, refah ve koruma sağlanması da önemlidir" dedi. Washington'un Irak'taki angajmanını teyit eden açıklamada, "ABD, Irak Hükümeti, Kürt Bölgesel Yönetimi ve uluslararası ortaklarımızla dini özgürlük temel hakkını korumak ve tüm Iraklıların güvenlik ve onur içinde yaşayabileceği bir gelecek inşa etmek için çalışmaya kararlıdır" denildi.
IŞİD'in 3 Ağustos 2014'te Musul'u ele geçirdikten sonra Sincar'a yönelik başlattığı saldırıda, sistematik öldürme, kaçırma, zorla yerinden etme ve kadınlar ile kız çocuklarının köleleştirilmesi yoluyla Ezidi toplumu hedef alınmıştı. Resmi verilere göre 5 binden fazla Ezidi öldürüldü, yaklaşık 2 bin 745 çocuk yetim kaldı.
Kasım 2015'te Peşmerge güçlerinin Uluslararası Koalisyon hava desteğiyle Sincar'ı IŞİD'den kurtarması askeri bir dönüm noktası olsa da, insani ve yönetimsel sorunlar çözülemedi. Bugün Sincar'da altyapı hasarlı, kamu hizmetleri sınırlı, güvenlik parçalı ve farklı silahlı gruplar varlık gösteriyor.
BM verilerine göre Irak'ta yaklaşık 550 bin Ezidi yaşıyor. İlk saldırıda 400 binden fazla kişi Kürt Bölgesi'ne kaçtı, ancak yalnızca 100 bin kadarı Sincar'a geri döndü. 270 binden fazla kişi hâlâ yerinden edilmiş kamplarında yaşarken, 100 bin kişi yurt dışına yerleşti.
Bağdat ile Erbil arasında 2020'de imzalanan Sincar Anlaşması, koordineli yönetim, idari reform, yerel güvenlik güçleri ve yasa dışı silahlı grupların çıkarılmasını öngörse de büyük ölçüde uygulanamadı. Bu durum, yerinden edilmiş ailelerin geri dönüşünü engelliyor.
Adalet arayışı da tamamlanmış değil. IŞİD saldırısında 6 bin 417 Ezidi erkek, kadın ve çocuk kaçırıldı; bunlardan 3 bin 597'si kurtarıldı ancak yaklaşık 2 bin 820 kişi hâlâ kayıp. Şimdiye kadar 100'e yakın toplu mezar tespit edildi.
Son yıllarda 10'dan fazla ülke Ezidi soykırımını resmen tanıdı. Hayatta kalanlar ve savunucu gruplar ise tanımanın, hesap verebilirlik, yeniden inşa ve güvenli geri dönüş için daha güçlü destekle tamamlanması gerektiğini vurguluyor.
ABD Başkonsolosluğu'nun yıl dönümü mesajı, anmanın geçmişi onurlandırmanın ötesine geçtiğini ve Sincar'ın uzun vadeli toparlanmasının, IŞİD'in toprak kaybından çok sonra da sürekli bağlılık gerektiren tamamlanmamış bir görev olduğunu ortaya koydu.
