Avrupa Komisyonu, Avrupa vatandaşları tarafından başlatılan ve Avrupa Birliği ile İsrail arasındaki ortaklık anlaşmasının tamamen askıya alınmasını talep eden girişimi inceleyeceğini perşembe günü açıkladı. Girişim, resmi inceleme için gereken eşiği aşarak 12 üye ülkeden 1,1 milyondan fazla doğrulanmış imza topladı. Girişimin başlığı, "İsrail'in insan hakları ihlalleri ışığında Avrupa Birliği ile İsrail arasındaki ortaklık anlaşmasının tamamen askıya alınması talebi" olarak belirlendi.
Komisyon yaptığı açıklamada, "Komisyon, önümüzdeki haftalarda girişimin ayrıntılarını görüşmek üzere organizatörlerle bir araya gelecek, ardından Avrupa Parlamentosu halka açık bir oturum düzenleyecek" dedi. Avrupa vatandaşları girişimi kuralları uyarınca Komisyonun yanıt vermek için altı ayı, yani Mayıs 2027'ye kadar süresi bulunuyor. Komisyon bu süre içinde talebe karşılık herhangi bir adım atıp atmayacağını açıklayacak.
Kampanyanın arkasında Avrupa Solu var
Avrupa Solu, 11 sol partiyi bir araya getiren bir çatı oluşum olarak dilekçenin arkasında yer alıyor. Politico'nun haberine göre oluşum, İsrail'in Gazze'de soykırımı önlemedeki başarısızlığı olarak değerlendirdiği durum nedeniyle Avrupa Birliği'nin İsrail'le ticaretini ve siyasi diyaloğunu askıya alması gerektiğini savunuyor. Fransa, 339 bin 479 imzayla ilk sırada yer alırken onu 283 bin 863 imzayla İtalya ve 151 bin 821 imzayla İspanya izledi.

Girişimin destekçileri, imzaları teslim ederken Komisyonun Brüksel'deki merkezi Berlaymont binasının önünde Filistin bayraklarıyla toplandı. Avrupa Parlamentosu'ndaki Sol grubunun eş başkanı Fransız milletvekili Manon Aubry, kalabalığa hitaben, "Avrupa Birliği'nin tüm kurumlarına sesleniyorum: Demokrasi sizden harekete geçmenizi istiyor" dedi.
Bu girişim, on yılı aşkın sürede kayda alınan 136 girişim arasında 1 milyon imza eşiğine ulaşarak Komisyona iletilen 15'inci girişim oldu. EUobserver, bunun mekanizma tarihinde 1 milyon imzaya en hızlı ulaşan girişim olduğunu belirtti.
Şimdi ne olacak?
Mekanizma, en az yedi üye ülkeden 1 milyondan fazla vatandaşın imzaladığı her girişimin Komisyon tarafından incelenmesini şart koşuyor ancak Komisyonu talepleri kabul etmeye zorlamıyor. Politico, incelemenin mevcut durumda büyük bir değişikliğe yol açmasının muhtemel olmadığını, ancak imza sayısının İsrail'le ilişkiler konusunun Avrupa kamuoyundaki önemini gösterdiğini ve Komisyonu resmi bir yanıt vermeye zorladığını belirtti.

Ortaklık anlaşması 1995'te imzalandı ve 2000'de yürürlüğe girdi. Anlaşma, taraflar arasındaki siyasi diyalog ve ticaretin temel hukuki çerçevesini oluşturuyor. Avrupa Birliği, İsrail'in en büyük ticaret ortağı konumunda; 2025'te İsrail'in dünya ile mal ticaretinin yaklaşık üçte birini oluşturdu. EUobserver, Almanya gibi üye ülkelerin anlaşmanın askıya alınmasına yönelik girişimleri engellemeyi sürdürdüğünü belirtti. Gazze ve Lübnan'daki iki savaş ise İsrail'e yönelik geniş çaplı eleştirilere ve Avrupalı liderler arasında bölünmeye yol açtı.
Fotoğraflar: EUobserver (Gaia Neiman), Wikimedia Commons