Gerçek tablo: açık bir başvuru sistemi yok
Suudi Arabistan yabancılar için 'başvur ve al' türünde açık bir vatandaşlık programı işletmez. Tüm şartlar sağlansa bile nihai karar takdiridir ve İçişleri Bakanı'na (ve nihayetinde Kral'a) aittir. Türk başvuru sahipleri için gerçekçi hedef çoğu zaman Premium İkamet'tir; tam vatandaşlık ise istisnai durumlar ile Vizyon 2030 kapsamında kraliyet kararıyla seçilen az sayıda üstün nitelikli kişiye ayrılmıştır.
Yasal dayanak
Çerçeve, İçişleri Bakanlığı'na bağlı Nüfus/Medeni İşler Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen Suudi Vatandaşlık Nizamı'dır (Nationality Regulations). 2021'de alınan Bakanlar Kurulu kararı; bilim, tıp, kültür ve teknoloji alanlarında istisnai yeteneklere kraliyet emriyle vatandaşlık verilmesini sağlayan özel bir yol eklemiştir.
Kimler başvurabilir (olağan vatandaşlığa alınma)
· Ülkeye yasal yollarla girmiş ve kendi ülkesine dönüşüne izin veren geçerli bir pasaporta sahip olmak
· Suudi Arabistan'da en az 10 kesintisiz yıl düzenli ikamet (iqama) etmiş olmak
· Ülkenin ihtiyaç duyduğu bir meslekte çalışıyor olmak
· Reşit ve akıl sağlığı yerinde olmak
· İyi hal sahibi olmak; ahlaki bir suçtan 6 aydan uzun hapis cezası almamış olmak
· Gelirini meşru bir yoldan kazandığını ispatlamak
33 puanlık değerlendirme
Başvurular 33 puan üzerinden değerlendirilir ve ilerlemek için en az 23 puan gerekir: 10 yıllık ikamet için 10 puan; öğrenim durumu için en çok 13 puan (tıp veya mühendislikte doktora = 13, diğer alanlarda doktora = 10, yüksek lisans = 8, lisans = 5); Suudi vatandaşlarıyla akrabalık bağı için en çok 10 puan.
Gerekli belgeler
· Doldurulmuş vatandaşlık başvuru formu (imzalı, fotoğraflı ve idari mühürlü)
· Bilgi formunun üç nüshası
· Tüm destekleyici belgelerin asılları
· Bedeni ve zihinsel sağlığı gösteren tıbbi rapor
· İlgili makamdan, mesleğe ihtiyaç duyulduğunu teyit eden yazı
· Arapçaya tercüme edilmiş öğrenim/diploma belgeleri
· Ülke içindeki ve dışındaki mal varlığı ile gelir kaynaklarını gösteren beyan
· Mezhep, siyasi/parti faaliyeti ve geçmiş askerlik durumuna ilişkin beyan
Nereye başvurulur, harçlar ve süre
Başvurular İçişleri Bakanlığı Medeni İşler Müdürlüğü'ne (veya yurt dışındaki Suudi temsilciliğine) yapılır. Dosya önce üç kişilik bir komite tarafından incelenir, ardından Vatandaşlığa Alma Komitesi'ne ve Bakan'a sunulur. Sabit bir 'satın alma bedeli' yoktur; masraflar başvuru anında ödenen standart işlem ve belge ücretleriyle sınırlıdır. Süre belirsizdir; takdire bağlı bu karar çoğunlukla yıllar alır.
Gerçekçi yol: Premium İkamet (Suudi yeşil kartı)
2019'da başlatılan ve Vizyon 2030 ile genişletilen Premium İkamet, yabancıların Suudi bir sponsora ihtiyaç duymadan ülkede yaşamasına, çalışmasına ve mülk edinmesine imkân tanır. Kalıcı seçenek tek seferlik 800.000 SAR; yenilenebilir yıllık seçenek 100.000 SAR'dır. Yatırımcı (7 milyon SAR'dan), mülk sahibi (4 milyon SAR'dan gelişmiş konut), girişimci ve istisnai yetenek kategorileri vardır. Başvuran kişinin en az 6 ay geçerli pasaportu, mali yeterlilik kanıtı, temiz sabıka kaydı, sağlık raporu bulunmalı ve en az 21 yaşında olmalıdır.
Türk vatandaşları için not: çifte vatandaşlık
Suudi Arabistan çifte vatandaşlığı tanımaz; vatandaşlığa alınan kişinin önceki vatandaşlığından çıkması beklenir. Türkiye, vatandaşlarının resmi bir izinle (İçişleri Bakanlığı kararıyla) vatandaşlıktan çıkmasına imkân tanıdığından bu adım hukuken mümkündür ancak dikkatle değerlendirilmelidir. Buna karşılık Premium İkamet, Türk vatandaşlığından çıkmayı gerektirmez.
