Orta Doğu'daki gelişmelerin, yükselen petrol fiyatlarının ve tahvil getirilerindeki hareketliliğin öne çıktığı küresel piyasalarda yatırımcılar, ABD'den gelecek büyüme ile çekirdek kişisel tüketim harcamaları verilerini izliyor.
ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi, önceki gün yüzde 5,30 ile 2007'den bu yana en yüksek seviyeyi test etmesinin ardından yüzde 5,24'te dengelendi. 30 yıllık tahvil faizi de yüzde 5,62 ile 2002'den bu yana gördüğü en yüksek seviyeden yüzde 5,56'ya çekildi. İki yıllık tahvil faizi ise yüzde 4,97 ile Mayıs 2024'ten bu yana en yüksek seviyeye ulaşmasının ardından yüzde 4,90 civarında yatay hareket etti.
Petrol fiyatlarındaki artışın enflasyon kaygılarını büyütmesi, başta ABD Merkez Bankası (Fed) olmak üzere merkez bankalarının daha sıkı para politikası uygulayabileceği beklentisini güçlendirdi. Kalıcı enflasyon endişesine, kamu harcamaları ile yapay zeka yatırımlarını finanse eden şirketlerin artan borçlanmasına yönelik kaygılar da eklenince tahvil piyasasında daha yüksek getiri talebi ortaya çıktı.
Yapay zeka yatırımlarının ekonomiyi hızlandıracağı beklentisi de ABD'nin 10 yıllık tahvil faizindeki yükselişte etkili oldu. Para piyasalarında Fed'in gelecek yıl boyunca bir dizi faiz artırımına gideceği fiyatlanırken, açıklanacak ekonomik verilerin bu beklentilerin yönünü etkileyebileceği değerlendiriliyor.
Brent petrolün kasım vadeli varil fiyatı, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik yaptırımların hafifletilmesine ilişkin adım atmaya hazırlandığı yönündeki haberleri reddetmesinin ardından yüzde 0,5 artarak 103,1 seviyesinde işlem gördü. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rezai ise Trump'ı hedef alarak müzakere ve savaş konusunda değerlendirmelerde bulundu.
Trump, Beyaz Saray'da düzenlenen yapay zeka toplantısında Meta Üst Yöneticisi Mark Zuckerberg, Alphabet Üst Yöneticisi Sundar Pichai, Microsoft Üst Yöneticisi Satya Nadella, Nvidia Üst Yöneticisi Jensen Huang, Tesla ve SpaceX Üst Yöneticisi Elon Musk, Advanced Micro Devices Üst Yöneticisi Lisa Su, Anthropic Üst Yöneticisi Dario Amodei ve OpenAI Başkanı Greg Brockman'ı ağırladı. Toplantının ardından görüşmenin iyi ve verimli geçtiğini söyledi.
Fed Yönetim Kurulu Üyesi Michael Barr, enflasyon hedefine ulaşmaya ilişkin risklerin arttığını, iş gücü piyasasına yönelik risklerin ise azaldığını açıkladı. Barr, enflasyonun makul bir sürede hedefe dönmesini sağlamak için ek politika ayarlamalarına ihtiyaç duyulabileceğini belirtti.
New York Fed Başkanı John Williams, bu ay alınan politika kararının ardından acil bir durum olmadığını ifade etti. Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee ise enflasyonun beş buçuk yıldır yüzde 2'lik hedefin üzerinde seyretmesini "ateşle oynamak" şeklinde nitelendirdi.
ABD ve Avrupa piyasalarında farklı yönler
Fed yetkililerinin açıklamalarının ardından dolar endeksi 101,5 seviyesinde kaldı. Altının ons fiyatı yüzde 0,1 düşerek 4 bin 180 dolara geriledi. ABD'de tüketici güven endeksi eylülde 81,9'a, JOLTS açık iş sayısı ise ağustosta 7 milyon 79 bine inerek beklentilerin altında gerçekleşti.
New York borsasında Dow Jones yüzde 0,26, S&P 500 yüzde 0,17 ve Nasdaq yüzde 0,09 geriledi. ABD endeks vadeli kontratları ise yeni güne yükselişle başladı.
Avrupa borsalarında jeopolitik gerilimlerin yanı sıra enerji fiyatları ve Fed'in olası faiz kararlarına yönelik beklentiler fiyatlamalarda etkili oldu. Avro Bölgesi'nde ekonomik güven endeksi eylülde 0,5 puan azalarak 97,9'a, tüketici güven endeksi de eksi 15,5'ten eksi 16,5'e geriledi.
Almanya'nın kamu borcu, altyapı, iklim yatırımları ve savunma sanayisine yönelik özel fon harcamalarının etkisiyle yılın ikinci çeyreğinde 2 trilyon 753,5 milyar avroya çıktı. Avrupa Birliği Komisyonunun Enerjiden Sorumlu Üyesi Dan Jorgensen, AB'nin aynı miktarda petrol ve doğal gaz için bu yıl 100 milyar avrodan fazla ek ödeme yaptığını açıkladı.
Fransa'da yeni vergi artışlarının gündeme gelebileceği beklentisi, gelecek yıl yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesindeki borç sorunu ve siyasi çıkmaz, borsa üzerindeki baskıyı artırdı. Avro/dolar paritesi ise enerji fiyatları ile Fed'in daha sıkı politika izleyebileceği beklentisinin etkisiyle 1,1312'ye inerek Mayıs 2025'ten bu yana en düşük seviyeyi gördü.
Almanya'da DAX 40 yüzde 0,1, İtalya'da FTSE MIB yüzde 0,09 yükseldi. Fransa'da CAC 40 yüzde 0,53, İngiltere'de FTSE 100 yüzde 0,45 değer kaybetti. Avrupa endeks vadeli kontratları güne karışık başladı.
Çin'in destek adımları Asya piyasalarında izlendi
ABD verileri öncesinde yatırımcıların temkinli tutumu Asya borsalarına karışık seyir olarak yansıdı. Çin hükümeti, ekonomik yavaşlamayı sınırlamak ve gayrimenkul piyasasını istikrara kavuşturmak için yeni destek politikalarını uygulamaya koyacağını açıkladı.
Çin Merkez Bankası, reel ekonomiyi desteklemek amacıyla üç politika bankasının bir yıl vadeli kredi faiz oranını 25 baz puan düşürdü. İmalat sanayisi Satınalma Yöneticileri Endeksi'nin eylülde 49,8'den 50,1'e yükselmesi, sektörün yeniden büyümeye geçtiğine işaret etti.
Zayıf iç talep ve emlak piyasasındaki uzun süreli durgunluk Çin'de hanehalkı ile iş dünyasının güvenini baskılarken, jeopolitik belirsizlik ve artan ticaret gerilimleri ihracat görünümü açısından risk oluşturuyor. Japonya'da perakende satışlar ağustosta aylık yüzde 1,2, sanayi üretimi ise yüzde 1,7 azaldı.
Kapanışa yakın Nikkei 225 yüzde 2,1, Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 yükseldi. Güney Kore'de Kospi yüzde 0,2 gerilerken Hong Kong'da Hang Seng yatay seyretti.
Borsa İstanbul günü yüzde 2,40 kayıpla tamamladı
Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi günü yüzde 2,40 düşüşle 12. 290,58 puandan tamamladı. BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat da akşam seansında normal seans kapanışına kıyasla yüzde 0,19 geriledi.
Dolar/TL önceki günü 48,9894 seviyesinde yatay tamamladı. Bankalararası piyasanın açılışında kur, önceki kapanışa göre yüzde 0,1 artışla 49,0130'dan işlem gördü.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın başkanlığında, ekonomi kurmayları ve ilgili kurumların üst düzey yöneticilerinin katıldığı Ekonomi Eş Güdüm Toplantısı yapıldı. Toplantıda sermaye piyasalarındaki gelişmeler değerlendirildi.
Erdoğan, tasfiyesine karar verilen fonlara ilişkin süreci koordine etmek üzere Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında tam yetkili bir kurul oluşturulduğunu açıkladı. Fon Koordinasyon Kurulu'nun, tasfiye sürecinin yatırımcıların meşru hakları ve kamu yararı gözetilerek yürütülmesi için genel koordinasyonu sağlaması planlandı.
Devlet Denetleme Kurulu, sermaye piyasalarındaki yatırım fonu işlemleriyle ilgili inceleme ve denetim sürecini başlattı. Sermaye Piyasası Kurulu da tasfiye kapsamındaki fonlarda, mal varlığı ve likidite durumuna göre hak sahipliği mutabakatı tamamlanan yatırımcılara ödeme yapılması için yol haritasını sundu.
Gün içinde Türkiye'de işsizlik oranı, dış ticaret dengesi, hizmet üretici fiyat endeksi ile para ve banka istatistikleri takip edilecek. Almanya'da işsizlik ve enflasyon, ABD'de ise ADP özel sektör istihdamı, kişisel gelirler, kişisel harcamalar, çekirdek kişisel tüketim harcamaları ve ikinci çeyrek büyüme verileri izlenecek.
Analistler, BIST 100 endeksinde 12. 200 ve 12. 100 puanı destek, 12. 400 ve 12. 500 puanı ise direnç seviyeleri olarak değerlendiriyor.
