İran’ın da yer aldığı dokuz ülke Avrasya şartı için müzakere başlattı

İran’ın da aralarında bulunduğu dokuz ülkenin temsilcileri, 21. Yüzyılda Avrasya Çeşitlilik ve Çok Kutupluluk Şartı’nın hazırlanması ve kabulü için resmi müzakerelere başladı. Sürecin, ekonomik ve insani iş birliğinin yanı sıra Avrasya’da eşit ve bölünmez güvenlik hedefini kapsaması planlanıyor.

İran’ın da aralarında bulunduğu Belarus, Vietnam, Kazakistan, Kırgızistan, Laos, Myanmar, Rusya ve Tacikistan’dan temsilciler, 21. Yüzyılda Avrasya Çeşitlilik ve Çok Kutupluluk Şartı’nın hazırlanması ve kabul edilmesi amacıyla resmi müzakere sürecini başlattı.

Girişim, Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun 81. Oturumunun üst düzey haftası kapsamında 25 Eylül’de yapılan toplantıyla duyuruldu. Tarafların ortak bildirisinde, sürecin Avrasya’daki tüm ilgili devletlerin katılımına açık olacağı bildirildi.

Güvenlik ve iş birliği ilkeleri belirlenecek

Müzakerelerdeki temel hedefin, Avrasya’da eşit ve bölünmez güvenliğin sağlanmasına yönelik ortak yaklaşımları ve iş birliği ilkelerini ortaya koyan siyasi bir belge hazırlamak olduğu kaydedildi.

Şartın içeriği ve usulüyle ilgili kararların oydaşma temelinde alınması planlanıyor. Taslağın yanı sıra belgenin hukuki niteliği, formatı ve kabul yöntemi de tarafların ortak mutabakatıyla belirlenecek.

Ortak bildiride taraflar, Birleşmiş Milletler Şartı’nın amaç ve ilkeleriyle uluslararası hukuka bağlılıklarını teyit etti. Devletlerin egemen eşitliği, siyasi bağımsızlığı ve toprak bütünlüğü, iç işlerine müdahale etmeme ve anlaşmazlıkların barışçıl yollarla çözülmesi ilkeleri vurgulandı.

Ekonomik ve insani boyut öne çıkıyor

Hazırlanması planlanan şartın ekonomik ortaklığın geliştirilmesi, kültürel ve insani bağların güçlendirilmesi ve çok kutuplu dünya düzeninde medeniyetler arası etkileşimin teşvik edilmesi konularını içermesi öngörülüyor.

Katılımcılar, daha kapsayıcı, demokratik ve adil bir uluslararası düzen kurulmasını desteklediklerini bildirdi. Ortak bildiride, çok kutuplu dünya düzeninin uluslararası hukuka ve Birleşmiş Milletlerin merkezi koordinasyon rolüne dayanması gerektiği belirtildi.

Şart için çalışma grubu kurulacak

Belgenin hazırlanması amacıyla 21. Yüzyılda Avrasya Çeşitlilik ve Çok Kutupluluk Şartı Çalışma Grubu kurulması kararlaştırıldı. Grup, şartın hazırlanmasına ilişkin müzakereleri yürütecek.

Avrasya Çeşitlilik ve Çok Kutupluluk Şartı fikri ilk kez Ekim 2023’te Minsk’te düzenlenen Avrasya güvenliği konulu uluslararası konferansta gündeme getirildi. Girişim, daha sonra farklı uluslararası platformlarda ve çeşitli formatlarda ele alındı.

İran’ın da yer aldığı dokuz ülke Avrasya şartı için müzakere başlattı