İran Meclis Başkanı ve müzakere heyeti başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Hürmüz Boğazı’nın savaş öncesindeki durumuna dönmeyeceğini belirterek, deniz geçişi ve buradaki trafik ayırma sistemi konusunda Umman Sultanlığı ile mutabakata varıldığını açıkladı. El Cezire’nin Tahran ofisi müdürü Nureddin ed-Dugayr’a verdiği röportajda şöyle konuştu: «İran ve Umman Sultanlığı, Hürmüz Boğazı’na kıyısı bulunan iki ülkedir; burada serbest sular bulunmadığı gibi 1982 Sözleşmesi de burada geçerli değildir.»
Kalibaf, Tahran’ın arabulucu Katar üzerinden yedi şartını içeren «açık ve şeffaf» bir yanıt ilettiğini belirtti. Bu şartlar arasında ablukanın ve yaptırımların kaldırılması, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması ve tüm cephelerde savaşın sona erdirilmesi bulunuyor. «Top artık Amerikan sahasında» diyen Kalibaf, arabulucuların çabalarıyla bu adımların uygulanması için tanınan sürenin yedi günden iki güne indirildiğini ve boğazın açılmasının bu adımların tamamlanmasına bağlı olduğunu açıkladı.
Röportajın bu bölümünde Kalibaf, Tahran’ın Hürmüz Boğazı’nın yönetimine ilişkin görüşünü Umman’la mutabakat içinde açıklıyor. ABD’nin boğazda «12 bin kilometre uzaktan» bulunmasının nedenini sorgulayan Kalibaf, ardından Lübnan dosyası ve Tahran’ın Hizbullah’a yönelik tutumu hakkında konuşmaya başlıyor.
«Ne savaş ne barış»
Kalibaf, İran’ın «ne savaş ne barış» durumunda yıpratılmasına izin vermeyeceğini vurguladı. Bu durumun aşılmasının yalnızca müzakerelere bağlı olmadığını, sürdürülebilir bir caydırıcılık oluşturularak da sağlanabileceğini belirtti. ABD Başkanı Donald Trump’ın savaşı yeniden başlatmaya karar vermesi halinde «yeni bir yenilgiyle» karşılaşacağı uyarısında bulunan Kalibaf, Washington’a duyulan güvensizlik ile «aşırı» taleplerinin herhangi bir anlaşmanın önündeki temel engel olduğunu söyledi.
Arabulucuların yanında Rusya ve Çin
Kalibaf, Tahran ile Washington arasındaki resmi arabulucuların Katar ve Pakistan olduğunu belirterek, «Rusya, Çin ve bölgedeki diğer ülkeler de bu doğrultuda çalışıyor» dedi. Amerikalıların Moskova ziyareti sırasında Devlet Başkanı Vladimir Putin’den İran’la konuşarak ülkeyi doğrudan müzakerelere yönlendirmesini istediklerini aktaran Kalibaf, Rusya’yı Tahran’la stratejik ilişkileri bulunan «dost bir ülke» olarak nitelendirdi.

Pekin’le ilişkilerden sorumlu özel temsilci sıfatıyla konuşan Kalibaf, «Çin’i stratejik ortak olarak görüyoruz» dedi. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in sunduğu dört maddelik öneriyi öven Kalibaf, Çin’in İran ile Suudi Arabistan arasındaki arabuluculuğunun bölgesel istikrarı güçlendirmek için bir model oluşturabileceğini belirtti.
Yemen ve Ensarullah
Yemen dosyası hakkında Kalibaf, Ensarullah’ı «halk hareketi» olarak nitelendirdi. Tarafların talep etmesi halinde Suudi Arabistan ile Yemenliler arasındaki anlaşmazlıkların çözümüne yardım etmeye hazır olduklarını belirten Kalibaf, «Hiç kimse Yemen’in iç işlerine müdahale etmemeli» dedi. Ülkesinin Yemen konusunda Çin’den belirli bir öneri almadığını da ifade etti.
Video ve kapak fotoğrafı: El Cezire. Fotoğraf: Associated Press