Gazze’nin geleceğine ilişkin yol haritası ve mali kaynak tartışmaları sürerken, Uluslararası Barış Konseyi Genel Direktörü Nikolay Mladenov, Hamas ile Konsey arasında 400 milyon dolarlık anlaşma bulunduğu iddiasını reddetti.
Mladenov, X platformunda yaptığı açıklamada söz konusu önerinin görüşülmediğini, müzakere edilmediğini ve incelenmediğini belirtti. Böyle bir önerinin gelecekte de gündeme alınmayacağını söyleyen Mladenov, Gazze’deki ihlalleri izlemek üzere bir mekanizma oluşturulduğunu açıkladı.
400 milyon dolarlık ödeme iddiası
İddia, İsrail’de muhalefette bulunan Yisrael Beytenu Partisi lideri Avigdor Lieberman tarafından ortaya atıldı. Lieberman, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun Mladenov ile Hamas arasında, Uluslararası Barış Konseyi’nin 400 milyon doları Hamas’ın listelerinde yer alan tedarikçilere ve hizmet sağlayıcılara aktarmasını öngören bir anlaşmayı kabul ettiğini ileri sürdü.
Mladenov ise Uluslararası Barış Konseyi’nin ABD Başkanı Donald Trump’ın başkanlığını yaptığı ve Trump’ın Gazze planı ile Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 2803 sayılı kararı kapsamında kurulan bir yapı olduğunu belirtti.
Konseyin kuruluşuna temel oluşturan iki belgenin kamuya açık olduğunu savunan Mladenov, Hamas’ın Gazze yönetiminde rol almayacağını ve fonlara erişemeyeceğini söyledi. Konsey kaynaklarının Hamas üzerinden aktarılmayacağını belirten Mladenov, her sözleşmenin incelenip onaylanacağını, ödemeden önce yürütülen çalışmaların denetleneceğini ve tüm hesapların bağışçı hükümetlerin tam denetimine açık tutulacağını kaydetti.
Gazze’de ihlalleri izleme mekanizması
Mladenov, son günlerde ihlalleri takip etmek amacıyla bir mekanizma oluşturulduğunu bildirdi. Tekrarlanan ihlallerle ilgilenecek mekanizmanın hangi taraflardan oluşacağına ilişkin ayrıntı vermedi.
Uluslararası istikrar gücünün silahsızlanmayı desteklemek ve Hamas’ın yer almayacağı sivil bir yönetimin kurulmasına yardımcı olmak üzere tasarlandığını belirten Mladenov, bu yaklaşımın başlangıçtan bu yana değişmediğini ifade etti.
Gazze planındaki silahsızlanma şartı
Mladenov, Hamas’ın Trump’ın Gazze’de savaşı sona erdirmeye yönelik planının ikinci aşamasına ilişkin yol haritasını kabul ettiğini yineledi. İsrail Başbakanı Netanyahu’nun ise pazar günü yaptığı resmi açıklamada Gazze’ye ilişkin 15 maddelik planı reddettiğini ve İsrail’in çekilmesinden önce Hamas’ın silahlarını bırakması şartında ısrar ettiğini aktardı.
Yol haritasının Uluslararası Barış Konseyi ile Hamas arasındaki anlaşma için bir çalışma çerçevesi oluşturduğunu söyleyen Mladenov, İsrail ile görüşmelerin sürdüğünü belirtti. İsrail’den güvene dayalı adımlar atmasının veya sahada somut gelişmeler yaşanmadan geri döndürülemez kararlar almasının beklenmediğini kaydetti.
Mladenov, planın hedefinin silahların tamamen sökülmesi ve Gazze’nin 7 Ekim’de İsrail’in karşı karşıya kaldığına benzer bir tehdit oluşturmasının önlenmesi olduğunu söyledi. Alternatiflerin Hamas’ın iktidarda kalıp askeri kapasitesini yeniden kurması ya da İsrail’in Gazze halkının tamamı üzerinde yeniden kontrol sağlaması olduğunu savundu.
Uluslararası Barış Konseyi’nin üçüncü bir seçenek sunduğunu belirten Mladenov, bu seçeneğin tam silahsızlanma, sivil yönetim, ABD öncülüğünde uluslararası güvenlik varlığı ile izleme ve doğrulama mekanizmalarının kurulmasını içerdiğini ifade etti. İsrail’de yayılan iddialara ilişkin de sürecin karşı karşıya olduğu gerçek zorlukların yeterli olduğunu ve yeni iddialar üretilmemesi gerektiğini söyledi.
Yol haritasının öngördüğü düzenlemeler
Hamas yöneticilerinden Gazi Hamad, daha önce yaptığı açıklamada ağır silahların Gazze Şeridi’ni yönetmek üzere kurulacak ulusal komitenin sorumluluğunda depolanmasının öngörüldüğünü söylemişti. Hamad, bu işlemin diğer başlıkların tamamlanmasıyla eş zamanlı yürütüleceğini ve ayrıntıların yol haritasında yer aldığını belirtmişti.
Yol haritasında Gazze yönetiminin Filistinli teknokratlardan oluşan bir komiteye devredilmesi, uluslararası istikrar gücünün konuşlandırılması ve silahların uluslararası gözetim altında Gazze’yi yönetmek üzere kurulacak ulusal komitenin sorumluluğuna bırakılması öngörülüyor. Planda ayrıca İsrail’in aşamalı çekilmesi ve yeniden imar sürecinin yürütülmesi yer alıyor.
Uluslararası Barış Konseyi, Mladenov’un Netanyahu ile görüşmesinin ardından yaptığı açıklamada, ağır ve hafif silahlarla tüneller ortadan kaldırılmadan İsrail’in Gazze’den tamamen çekilmeyeceğini bildirmişti.
