Orta Doğu'daki çatışmaların enerji piyasaları üzerindeki etkisi sürerken, yükselen tahvil faizleri küresel borsalarda risk iştahını zayıflattı. Yatırımcıların odağında enerji maliyetleri, enflasyon görünümü ve önde gelen merkez bankalarının yaklaşan faiz kararları yer aldı.
Yemen'deki Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik yeni saldırısı, petrol arzına dair kaygıları artırdı. Kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,7 yükselerek 107,4 dolara çıktı.
Petrol fiyatlarındaki artış enflasyonun kalıcılığına ilişkin endişeleri güçlendirirken, ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,03'e yükseldi. Bu seviye, Temmuz 2007'den bu yana görülen en yüksek seviye oldu.
Fed öncesi dolar endeksi yükseldi
ABD Merkez Bankasının enflasyonla mücadele için para politikasını sıkılaştıracağı beklentisi tahvil piyasasındaki satış baskısını artırdı. İki gün sürecek faiz kararı toplantısı başladı ve para piyasalarındaki fiyatlamalarda faiz artışı kesin gözüyle değerlendirildi.
Fed, son faiz artışını Temmuz 2023'te yapmıştı. Faiz artışı beklentisiyle dolar endeksi yüzde 0,1 artarak 99,6 seviyesine yükseldi. Petrol ve tahvil faizlerindeki yükselişe karşın altının ons fiyatı da yüzde 0,1 artışla 4 bin 305 dolara ulaştı.
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile çatışmaların sona ermesi halinde petrol fiyatlarının düşeceğini söyledi. Trump, yapay zeka teknolojisinin kontrolden çıkacağı yönündeki değerlendirmeleri ise "hastalıklı bir komplo" olarak niteledi.
Yapay zeka şirketlerinin hisseleri değer kaybetti
Yapay zeka geliştirme çalışmalarının yavaşlatılması çağrıları, ABD ile Çin arasındaki rekabetin etkisiyle piyasalarda öne çıktı. Microsoft, yapay zeka güvenliği tartışmaları devam ederken gelecekte geliştireceği modellerin davranışlarını sınırlamaya yönelik bir kurallar taslağı yayımladı.
New York borsasında haftanın ilk işlem günü düşüşle tamamlandı. Nvidia hisseleri yüzde 3,4, AMD hisseleri yüzde 4,4, Broadcom hisseleri yüzde 4,8, Intel hisseleri yüzde 5,6 ve Marvell Technology hisseleri yüzde 7,3 geriledi.
Dow Jones endeksi yüzde 0,29, S&P 500 endeksi yüzde 0,48 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,56 değer kaybetti. ABD'de endeks vadeli kontratlar da güne negatif başladı.
Avrupa ve Asya borsalarında satışlar sürdü
Avrupa borsalarında İngiltere dışında negatif bir görünüm oluştu. Petrol fiyatlarının risk iştahını baskılaması ve teknoloji hisselerindeki düşüşün hızlanmasıyla ASML hisseleri yüzde 6,1, Infineon Technologies hisseleri yüzde 7,7 değer kaybetti.
İtalya'da FTSE MIB endeksi yüzde 1,68, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,76, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,50 düştü. İngiltere'de FTSE 100 endeksi ise yüzde 0,44 yükseldi. Almanya'nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 3,55 ile 2009'dan bu yana en yüksek seviyeye çıktı.
Avrupa Merkez Bankası Yönetim Kurulu Üyesi Isabel Schnabel, enerji fiyatlarındaki yükselişin endişe verici olduğu uyarısında bulundu. Bakır fiyatlarındaki gerileme madencilik şirketlerinin hisselerini baskılarken, yüksek petrol fiyatları enerji şirketlerinin hisselerine destek verdi.
Asya borsalarında da düşüşler görüldü. Çin'de ağustos ayı perakende satışları yıllık yüzde 0,4 artmasına rağmen beklentileri karşılamadı. Sabit sermaye yatırımları yüzde 7,2 azalırken işsizlik oranı yüzde 5,3 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti; sanayi üretimi yüzde 5,2 yükseldi.
Verilerin ardından Çin ekonomisine ilişkin endişeler devam ederken, Pekin yönetimi üzerindeki mali destek baskısının artabileceği değerlendirildi. Japonya'nın 10 yıllık tahvil faizi yeniden yüzde 3 seviyesinin üzerine çıktı.
Kapanışa yakın Kospi yüzde 0,6, Hang Seng yüzde 0,2, Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 ve Nikkei 225 yüzde 0,1 geriledi.
Borsa İstanbul günü yüzde 1,60 kayıpla tamamladı
Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi önceki günü yüzde 1,60 düşüşle 14.235,83 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat, akşam seansında normal seans kapanışına göre yatay seyretti.
Dolar/TL önceki günü yüzde 0,2 artışla 48,6170 seviyesinde tamamladı. Kur, bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 48,6373 seviyesinde işlem gördü.
Yurt içinde bütçe dengesi, yurt dışında ise İngiltere işsizlik oranı, Avro Bölgesi dış ticaret dengesi ve ABD New York Fed imalat sanayi endeksi izlenecek. Teknik değerlendirmelerde BIST 100 için 14.100 ve 14.000 puan destek, 14.300 ve 14.400 puan direnç seviyeleri olarak öne çıktı.
ABD, Rusya'nın VTB Bank'ına yaptırım uyguladı
ABD Hazine Bakanlığı, İran'a yönelik "ekonomik dışlama operasyonu" kapsamında, yaptırımlardan kaçmasına yardım ettiği iddiasıyla Rusya'nın önde gelen finans kuruluşlarından VTB Bank'ı yaptırım listesine aldı.
