Rusya Büyükelçisi Dedov: İran ile ticaret savaşa rağmen büyüyor

Rusya'nın İran Büyükelçisi Alexey Dedov, iki ülke arasındaki ticaret hacminin 2025'te yüzde 21 artarak 5,8 milyar dolara ulaştığını açıkladı. Dedov, nükleer iş birliği ve yeni projelerin de gündemde olduğunu söyledi.

Rusya'nın Tahran Büyükelçisi Alexey Dedov, ABD-İsrail savaşı ve devam eden bölgesel gerilimlere rağmen Moskova ile Tahran arasındaki ekonomik ve ticari iş birliğinin aktif bir şekilde büyümeye devam ettiğini açıkladı.

Dedov, Tahran Times'a verdiği özel röportajda, 2025 yılı istatistiklerine göre ikili ticaret hacminin bir önceki yıla kıyasla yüzde 21 artarak yaklaşık 5,8 milyar dolara ulaştığını kaydetti.

Ticarette yüzde 21'lik artış

Rus büyükelçi, 2026'nın Ocak-Nisan döneminde bazı lojistik zincirlerindeki aksamalara rağmen ikili ticaret hacminde yüzde 2'lik ılımlı bir büyüme kaydedildiğini belirtti. Büyümede, 15 Mayıs 2025'te yürürlüğe giren Avrasya Ekonomik Birliği-İran Serbest Ticaret Anlaşması'nın tam olarak uygulanmasının önemli bir rol oynadığını vurguladı.

Dedov, anlaşmanın ilk yılında İran ile Avrasya Birliği üyesi ülkeler arasındaki ticaret hacminin yüzde 15 arttığını, bu mekanizmanın ticarete konu malların yaklaşık yüzde 87'si için tercihli koşullar sağladığını ifade etti. İran tarafının resmi istatistiklerine göre, Mart 2025-Mart 2026 döneminde İran ile Avrasya Ekonomik Birliği ülkeleri arasındaki ticaret değeri yüzde 22 artışla yaklaşık 7,3 milyar dolara ulaştı.

Kuzey-Güney Koridoru'nda rekor artış

Büyükelçi, Kuzey-Güney Uluslararası Taşımacılık Koridoru'nun kullanımının artırılması sürecinin devam ettiğini belirterek, 2026'nın ilk dört ayında Rusya'dan İran'a mal ihracatının yüzde 56'dan fazla arttığını ve bu güzergah boyunca taşınan toplam kargo hacminin yüzde 87'lik artışla yaklaşık 2,2 milyon tona ulaştığını söyledi.

Dedov ayrıca, Yetkilendirilmiş Ekonomik Operatörlerin karşılıklı tanınmasına ilişkin Mayıs 2023 tarihli hükümetler arası anlaşmanın İran'daki iç prosedürlerinin tamamlanmasının ticari ilişkilere ivme kazandıracağını kaydetti.

Altyapı ve nükleer projelerde iş birliği

Rusya'nın, İran'ın savaşta hasar gören altyapısının yeniden inşasına yardım etmeye hazır olduğunu belirten Dedov, resmi talep gelmesi halinde teklifleri en kısa sürede değerlendirmeye başlayacaklarını ifade etti.

Nükleer iş birliğine de değinen büyükelçi, personel güvenliği ve nükleer güvenlik şartları sağlandığında Rosatom uzmanlarının Buşehr Nükleer Santrali'nin inşasına devam etmek üzere İran'a tam olarak dönmeye hazır olduğunu söyledi.

Reşt-Astara demiryolu ve Hürmüz santrali

Reşt-Astara demiryolu inşaatının sürdüğünü, teknik etütlerin ve hidrometeorolojik çalışmaların devam ettiğini aktaran Dedov, Hürmüz nükleer santrali için ise Rus ve İranlı şirketlerin sözleşme çerçevesi üzerinde istişarelerini sürdürdüğünü ve Haziran sonu veya Temmuz başında Moskova'da yüz yüze bir toplantı yapılacağını duyurdu.

Küçük ölçekli nükleer santral projelerine ilişkin Rosatom'un İran Atom Enerjisi Kurumu ile görüşmelere devam ettiğini belirten Dedov, İran Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Muhammed Eslami'nin Rusya'ya her zaman hoş geldiğini sözlerine ekledi.

Hürmüz Boğazı geçişleri

Rus büyükelçi, Hürmüz Boğazı'ndan geçen Rus gemilerine daha uygun koşullar sağlanacağı yönündeki açıklamalarla ilgili olarak, şu an için İslamabad Mutabakatı uyarınca ticari gemilerin Basra Körfezi'nden Umman Körfezi'ne ve tersi yönde geçişlerinin 60 gün boyunca ücretsiz olduğunu, bu sürenin bitiminden sonraki mekanizma ve geçiş koşullarının ise henüz taslak aşamasında olduğunu söyledi.