Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, İsrail’in ülkesine yönelik saldırıları konusunda Avrupa Birliği’nden daha net adımlar atmasını istedi. Şeybani, AB Dışişleri Konseyinin saldırıları açık biçimde nitelendirmesi ve İsrail güçlerinin 8 Aralık 2024 hatlarına çekilmesini talep etmesi çağrısında bulundu.
Şeybani, bu açıklamaları Şam’daki Tişrin Sarayı’nda AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi ve Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Kaya Kallas ile görüşmesinin ardından yaptı. Kallas’ın 15 yıl sonra Şam’a gerçekleştirdiği ilk ziyaretin Suriye-AB ilişkileri bakımından önem taşıdığını belirten Şeybani, görüşmede ikili ilişkilerin yanı sıra geçen yıl başlatılan üst düzey siyasi diyaloğun da ele alındığını söyledi.
AB ile yeni ortaklık hedefi
Suriye’nin AB nezdindeki diplomatik temsil düzeyini büyükelçilik seviyesine yükselteceğini açıklayan Şeybani, 1977 tarihli ortaklık anlaşmasının yerine yeni bir anlaşma hazırlanması için çalışma yürütüleceğini belirtti.
Şeybani, gelecek yılın ilk çeyreğinin sonuna kadar yeni ortaklık anlaşmasına hazırlık çerçevesini ortaya koyacak ortak bir belge hazırlanmasının hedeflendiğini aktardı. Müzakerelerin teknik komiteler üzerinden yürütülmesi konusunda anlaşmaya varıldığını belirten Şeybani, Suriye’nin AB’nin 2028-2034 dönemini kapsayan çok yıllı mali çerçeve programına dahil olmayı istediğini söyledi.
İş birliğini stratejik yükümlülükler seviyesine taşımayı amaçladıklarını ifade eden Şeybani, kamu yönetimi ve kamu hizmetlerinin geliştirilmesi alanlarında AB ile ortaklık kurmak istediklerini kaydetti.
Akdeniz’in güvenliğinin Suriye kıyılarından başladığını savunan Şeybani, görüşmede Suriye sahil güvenlik birimlerinin kapasitesinin güçlendirilmesi konusunun da gündeme geldiğini bildirdi. Suriye’nin mültecilerin gönüllü dönüşüne ilişkin ulusal programı uygulamayı sürdürdüğünü söyledi.
Yaptırımların kaldırılması çağrısı
Şeybani, Suriye’nin yeniden yapılanmasını engellediğini söylediği yaptırımlara ilişkin tutumlarında değişiklik olmadığını belirtti. Eski rejimin sembol isimlerine yönelik yaptırımların devam etmesini desteklediklerini ifade eden Şeybani, hükümete bağlı devlet kurumları ve kuruluşlara uygulanan yaptırımların kaldırılmasını istedi.
AB’nin 18 Mayıs’ta Suriye Savunma ve İçişleri bakanlıkları da dahil bazı devlet kurumlarını yaptırım listesinden çıkardığını hatırlatan Şeybani, Avrupa Komisyonunun eylül ayının başında gönüllü dönüş için ulusal çerçeve programı hazırlanmasına yönelik seminere katıldığını aktardı. Şeybani, Suriyeli kurumlar için teknik destek platformu başlatıldığını da söyledi.
Şeybani ayrıca Suriye’nin kitle imha silahları mirasını geride bıraktığını, Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütündeki haklarını yeniden kazandığını ve eski rejim döneminden kalan Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı dosyasını kapattığını açıkladı.
Siyasi geçiş ve bölgesel güvenlik
Suriye’de siyasi geçişin sürdüğünü belirten Şeybani, Halk Meclisinin temmuz ayında toplanmasının ve Suriye Demokratik Güçlerinin devlet kurumlarına entegre edilmesinin ülkenin birliğini güçlendirdiğini ifade etti.
Bölgedeki savaşlara ilişkin değerlendirmelerde bulunan Şeybani, Suriye topraklarının herhangi bir saldırı için sıçrama tahtasına dönüştürülmesini kabul etmediklerini söyledi. İran’ın Körfez ülkeleri ve Ürdün’e yönelik saldırıları nedeniyle bu ülkelerle dayanışma içinde olduklarını belirten Şeybani, sorunların diplomatik yollarla çözülmesi çağrısında bulundu.
Suriye’nin Doğu ile Batı arasındaki enerji ve ticaret güzergahlarında coğrafi önem taşıdığını vurgulayan Şeybani, ülkesinin istikrarının Avrupa güvenliğinin ayrılmaz bir parçası olduğunu dile getirdi.
Golan Tepeleri için AB’den destek talebi
Şeybani, İsrail’in Suriye’ye yönelik saldırılarının yeniden yapılanma sürecindeki ülkeyi hedef aldığını söyledi. Avrupa’nın yalnızca endişe açıklamalarıyla yetinmemesi gerektiğini belirten Şeybani, saldırıların AB Siyasi ve Güvenlik Komitesinin gündemine alınmasını istedi.
Golan Tepeleri’nin Suriye toprağı olduğunu savunan Şeybani, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 497 sayılı kararında Golan’ın ilhakının geçersiz ve hukuki sonuç doğurmayan bir işlem olarak tanımlandığını ifade etti.
AB’nin İsrail’in Golan Tepeleri üzerindeki egemenliğini reddeden tutumunu takdir ettiklerini belirten Şeybani, 1974 Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması’na bağlı olduklarını söyledi. Şeybani ayrıca AB’den, Birleşmiş Milletler Ateşkes Gözlem Misyonunun görev süresinin uzatılmasını desteklemesini beklediklerini aktardı.
