Yeni Delhi’de düzenlenen 18. BRICS Liderler Zirvesi’nin son gününde konuşan Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, genişletilmiş BRICS üyeleri ile ortak ülkelerden sanayi ve tedarik zincirlerini istikrarlı ve kesintisiz tutmalarını istedi. Şi, deniz taşımacılığının Hürmüz Boğazı’ndaki kesintilerden etkilendiğine işaret etti.
İki günlük zirvenin "Kapsayıcı küresel büyümenin geleceğini şekillendirmek: Dayanıklılık, yenilik, işbirliği ve sürdürülebilirlik" başlıklı açık oturumunda konuşan Şi, tedarik zincirlerinde istikrarın korunması gerektiğini söyledi.
Küresel Güney ve çok taraflılık vurgusu
Şi, genişletilmiş BRICS’in gelişmekte olan piyasalara dayanan ve Küresel Güney ile bağlantılı yapısının sağladığı avantajlardan yararlanılması gerektiğini belirtti. Karşılıklı fayda ve kazan-kazan sonuçları için açıklık ile işbirliğinin sürdürülmesini isteyen Şi, Küresel Güney ülkelerinin dünyayı çok kutupluluğa taşıyan temel güçlerden biri haline geldiğini söyledi.
Ülkeleri çok taraflılığı ve uluslararası hukukun üstünlüğünü savunmaya çağıran Şi, uluslararası kuralların tüm ülkelerin ortak katılımıyla hazırlanması gerektiğini ifade etti. "Güçlü olan haklıdır" anlayışının uzun süre önce terk edilmesi gerektiğini belirten Şi, Birleşmiş Milletlerin otoritesi ve rolünün korunmasını istedi.
Şi, çok taraflı kurumların verimliliğini artıracak reformlara destek verilmesi gerektiğini de kaydetti.
Finans ve ticaret için reform önerisi
Uluslararası finans mimarisinin geliştirilmesini isteyen Şi, gelişmekte olan ülkelerin temsil ve karar alma gücünün artırılması çağrısında bulundu. Dünya Ticaret Örgütünde doğru yönde reform yapılması gerektiğini belirten Şi, Çin’in gönüllü ve tek taraflı dışa açılımı ilerletmeyi sürdüreceğini söyledi.
Yeni Kalkınma Bankasının işleyişi ile gelişiminin desteklenmesini isteyen Şi, Küresel Güney ülkeleri arasındaki işbirliğinin güçlendirilmesini talep etti. Genişletilmiş BRICS ülkelerinin entegre piyasalar oluşturması ve pratik işbirliği için sağlam bir temel kurması gerektiğini ifade etti.
Yapay zekâ ve dijital sanayi adımları
Şi, Küresel Güney ülkelerinin geniş bir uzlaşıya dayalı küresel yapay zekâ yönetişimi çerçevesi oluşturma çalışmalarını hızlandırması gerektiğini söyledi. Çin’in BRICS için yapay zekâ açık kaynak bölgesi kurulmasına öncülük edeceğini açıklayan Şi, blok ülkelerine yönelik dijital sanayi bulut platformunun geliştirilmesini destekleyeceğini belirtti.
Geleneksel sanayilerin geliştirilmesi, yeni sektörlerin büyütülmesi ve geleceğin sektörleri için ileriye dönük planlar hazırlanması çağrısı yapan Şi; bilim ve teknoloji alanında yetenek geliştirme, akıllı üretim, dijital sanayi, ticaret ve yatırımların kolaylaştırılması ile açık ve kapsayıcı yapay zekâ konusunda girişimler önerdi.
Çin Devlet Başkanı ayrıca BRICS mühendis eğitimi ittifakı kurulmasını ve BRICS ülkeleri arasında özel ekonomik bölgeler ortaklığı oluşturulmasını teklif etti.
Çin’in ev sahipliği planı
Şi, Çin’in 2027’de BRICS Hizmet Ticareti Forumu’na ev sahipliği yapacağını açıkladı. Pekin’in gelecek yıl bloğun yıllık zirvesine de ev sahipliği yapması planlanıyor.
