Londra merkezli Suriye İnsan Hakları Gözlemevi, Suriye Dışişleri Bakanlığı içindeki anlaşmazlıklar ve geçiş döneminde diplomatların atanma mekanizması hakkında bir rapor yayımladı. Gözlemevi, Bakan Esad eş-Şeybani’nin “Türkiye tarafıyla koordinasyon içinde ve tek başına” yurtdışındaki diplomatik görevler için 68 kişiyi seçtiğini belirtti. İsrail merkezli i24NEWS kanalı raporun içeriğini yayımlarken, Suriye Dışişleri Bakanlığı veya Ankara’dan konuya ilişkin henüz resmi açıklama yapılmadı.
Gözlemevi, listede 7 büyükelçi, 7 diplomatik danışman ve 54 konsolosun bulunduğunu açıkladı. Seçilen isimlerin çoğunun “Türkiye’ye bağlı veya Türkiye’ye yakın” olduğunu, bazı isimlerin ise daha önce Suriye muhalif Ulusal Koalisyonu kurumlarında görev yaptığını belirten Gözlemevi, bu durumun atamalarda uygulanan mesleki ölçütler hakkında soru işaretleri doğurduğunu kaydetti.
Başörtüsü şartı ve Kuteybe İdlibi’nin istifası
Raporda, eş-Şeybani’nin Humuslu Suriyeli bir kadını Fransa’da diplomatik bir göreve aday gösterdiği, adaylığın Fransa’nın ilk onayını almasının ardından kadının başörtüsü takmasını şart koştuğu belirtildi. Bu durumun Fransız tarafında çekincelere yol açtığı ve atama dosyasının askıda kaldığı ifade edildi. Gözlemevi ayrıca, Suriye Dışişleri Bakanlığı’nda Amerikan İşleri Dairesi Başkanı olarak görev yapan ve ABD vatandaşı olan Kuteybe İdlibi’nin istifasının koşullarına değindi. Gözlemevi, İdlibi ile bakan arasında, Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara’nın ABD’ye yaptığı son ziyaret sırasında İdlibi ile başkan arasındaki özel bir görüşmenin ardından anlaşmazlık çıktığını, idari baskıların ise istifayla sonuçlandığını belirtti.
Şam ve Ankara arasında yakın ilişkiler
Bu iddialar, savaş yıllarında muhalefetin en önemli destekçilerinden biri olan Türkiye ile yeni Suriye hükümeti arasındaki yakın ilişkilerin sürdüğü bir dönemde gündeme geldi. Eş-Şeybani, Esad rejiminin devrilmesinin ardından Türkiye’ye yaptığı ilk resmi ziyaret kapsamında Ocak 2025’te Ankara’ya gitmiş; Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından kabul edilmiş ve mevkidaşı Hakan Fidan ile görüşmüştü. O tarihten bu yana iki taraf arasında güvenlik, yeniden imar, enerji ve mültecilerin dönüşü konularında görüşmeler sürüyor.
İsrail, Türkiye’nin Suriye’de artan rolünü yakından takip ediyor. ABD daha önce İsrail, Türkiye ve Suriye arasında gerilimi önlemeye yönelik bir mekanizma kurmaya çalıştığını açıklamıştı. Gözlemevi raporunda, diplomatik atamaların kişisel değerlendirmelerden veya dış müdahalelerden uzak şekilde liyakat ve fırsat eşitliği temelinde yapılması gerektiğini vurguladı.
Fotoğraflar: Arşiv
