ABD Merkez Kuvvetler Komutanı Brad Cooper, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki temaslarının ardından İsrail’e giderek İran ve Gazze’deki gelişmeleri İsrailli askeri yetkililerle değerlendirdi.
Saatler süren ziyaretin ardından ABD’ye dönen Cooper, İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir ve diğer üst düzey askeri yetkililerle görüştü.
İran gerilimi ve bölgesel arabuluculuk
İsrail’deki görüşmeler, Washington ile Tahran arasındaki gerilimi düşürmeye yönelik girişimlerin sürdüğü bir dönemde yapıldı. ABD ile İran arasındaki askeri çatışmaların ardından bölgede tansiyonu azaltmak ve yeni mutabakatlara ulaşmak amacıyla bölgesel girişimler ile arabuluculuk çabaları devam ediyor.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in yeni bir ateşkes anlaşmasına varılabileceği yönündeki iyimser açıklamaları da bu süreçte gündeme geldi.
ABD’nin Orta Doğu’daki hazırlığı
ABD’nin Orta Doğu’da yüksek alarm durumunu koruduğu, bölgede çok sayıda yakıt ikmal uçağı, savaş uçağı ve hava savunma sisteminin yanı sıra binlerce Amerikan askerinin konuşlandırıldığı bildirildi.
Gazze ateşkesinin ikinci aşaması
Cooper’ın İsrailli yetkililerle yaptığı görüşmelerde Gazze’deki gelişmeler de yer aldı. Washington, İsrail’in ABD Başkanı Donald Trump’ın ateşkes planının ikinci aşamasına geçmesini istiyor.
Gazze’nin silahsızlandırılması konusunda "Barış Konseyi" tarafından mutabakata varıldığı açıklanırken, ikinci aşamanın hangi sırayla uygulanacağı konusunda anlaşmazlık bulunuyor. Silahların bırakılması ve İsrail güçlerinin Gazze’den çekilmesi, tartışmaların başlıca başlıklarını oluşturuyor.
İsrail güvenlik kabinesinin, Gazze Şeridi’nin bazı bölgelerinden kademeli çekilmeyi içeren yeni planı ve takvimini görüşmesi bekleniyor. Bu plana göre çekilme, Hamas’ın silahsızlandırılması ve Gazze yönetiminin Filistinli teknokratlardan oluşan bir komiteye devredilmesi şartlarına bağlanıyor.
Hamas ise ikinci aşamaya geçilebilmesi için İsrail’in ateşkesin ilk aşamasındaki yükümlülüklerini yerine getirmesini talep ediyor. Hareket, saldırıların durdurulması, insani yardım girişine izin verilmesi ve geçiş noktalarının açılması gibi şartların karşılanmadığını savunuyor.
Hamas, ağır silahlar konusundaki adımları da İsrail’in çekilmesine ve ikinci aşamadaki diğer düzenlemelere bağlıyor. Bu düzenlemeler arasında idari komitenin göreve başlaması, uluslararası gücün konuşlandırılması ve yeniden imar çalışmalarının başlatılması bulunuyor.
Gazze Şeridi’nde ateşkes anlaşması 10 Ekim 2025’ten bu yana yürürlükte. Silahsızlanma, İsrail güçlerinin çekilmesi, geçiş yönetimi ve yeniden imar, anlaşmanın ikinci aşamasındaki temel başlıklar arasında yer alıyor.