İran'la çatışmanın sona ermesi ihtimali, Washington yönetiminde Orta Doğu'daki kalıcı askeri ve istihbarat yapılanmasının yeniden düzenlenmesine ilişkin seçenekleri gündeme getirdi. CNN'in altı kaynağa dayandırdığı habere göre ABD'li yetkililer, bu değerlendirmeleri çatışmanın sona erdirilmesi halinde uygulanabilecek adımlar çerçevesinde yürütüyor.
Bu arayış, ABD'nin 11 Eylül 2001 saldırılarının ardından bölgede büyük ölçüde büyüyen askeri ve istihbarat varlığında değişiklik yapılması olasılığına işaret ediyor. ABD'nin Orta Doğu'da yaklaşık 50 bin askeri, iki uçak gemisi ve 12'den fazla güdümlü füze destroyeri bulunuyor.
Körfez'de daha az asker seçeneği masada
ABD ordusu, bölgedeki kuvvet yapısının gelecek yıl gibi erken bir tarihte değiştirilebilmesi için farklı seçenekler hazırladı. Ancak yetkililer henüz resmi bir kuvvet konuşlanması incelemesi başlatmadı.
Pentagon'un üst düzey yetkilileri, bazı Körfez ülkelerindeki ABD askerlerinin sayısını düşürmeyi ve savunma sorumluluğunun daha büyük bölümünü bölgesel ortaklara bırakmayı da değerlendiriyor. Aynı zamanda bölgede tutulması beklenen ABD güçlerinin korunmasını artıracak tedbirler üzerinde çalışılıyor.
İncelenen seçenekler arasında bazı askeri tesislerin İran'ın füze ve insansız hava aracı saldırılarına karşı yer altına taşınması da bulunuyor. Çatışma sırasında İran tarafından düzenlenen saldırılar, ABD tesislerindeki savunma açıklarını yeniden gündeme getirdi.
Bir ABD'li yetkili, söz konusu açıkların uzun süredir bilindiğini, ancak Washington'un bunlara yeterince hızlı karşılık vermediğini söyledi.
Riyad'daki CIA karakolu kullanılamaz hale geldi
İran'ın saldırıları, bölgedeki bazı Amerikan tesislerinde ağır hasara neden oldu. Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'daki bir CIA karakolunun kullanılamaz hale geldiği, Bahreyn, Katar, Suudi Arabistan ve Kuveyt'teki ABD askeri tesislerinin de vurulduğu aktarıldı.
ABD'li yetkililer ayrıca istihbarat ve özel operasyon görevlerinin kalıcı bölgesel üsler olmadan sürdürülüp sürdürülemeyeceğini inceliyor. Bu modelde personel ve ekipmanın belirli görevler için ABD'den bölgeye gönderilmesi, görev tamamlandıktan sonra ise geri çekilmesi öngörülüyor.
Washington, saldırılarda ağır hasar gören veya yıkılan bazı tesisleri maliyet nedeniyle yeniden inşa etmeyebilir. Pentagon Kontrolörü Jules "Jay" Hurst III, nisan ayında, hasarlı tesislerin onarılıp onarılmayacağına dair kararların Washington'un gelecekteki bölgesel tutumuna kısmen bağlı olacağını söylemişti.
Kalıcı üslerin bir bölümünün korunması bekleniyor
ABD ile İran arasında anlaşmaya varılması için görüşmeler sürerken tarafların uzlaşmadan uzak olduğu belirtildi. İran'ın, Ürdün ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki Amerikan tesisleri de dahil olmak üzere ABD güçlerini ve üslerini hedef almaya devam ettiği aktarıldı.
Pentagon yetkilileri daha küçük bir askeri varlığı tartışsa da ABD'nin Orta Doğu'daki bazı büyük ve kalıcı üslerini korumasını bekliyor. Bununla birlikte, yeniden inşa maliyeti milyarlarca dolara çıkabilecek tesisler için ev sahibi ülkelerin mali katkı sunması şartı gündeme gelebilir.
ABD güçlerinin yakın vadede İran'ın saldırılarına karşı savunmasız kalabileceği değerlendiriliyor. Deniz Harekâtları Komutanı Amiral Daryl Caudle, geçen hafta, 5. Filo'nun geleneksel merkezi olan Bahreyn'e ABD Donanması personelinin kısa sürede dönmeyeceğini söyledi.
"Yakın zamanda oraya dönmeyeceğiz."
