İsrail'in Suriye'nin kuzeyindeki saldırısı, bölgedeki askeri gerilimin Türkiye'yi de içine alabilecek doğrudan bir çatışmaya dönüşmesi endişesini gündeme getirdi. ABD'nin Suriye ve Irak Özel Temsilcisi Thomas Barak, saldırının İsrail, Suriye ve Türkiye arasında hızlı bir askeri tırmanma riski taşıdığını söyledi.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun ofisi, salı akşamı yaptığı açıklamada, salı sabahı İdlib vilayetindeki Ebu Zuhur Hava Üssü'ne 8 hava saldırısı düzenlendiğini kabul etti. Saldırılar, hava üssünün altyapısında maddi hasara neden oldu.
Türkiye Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı da Netanyahu'nun ofisinin Türkiye hakkında ortaya attığı iddiaların, Suriye'nin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü hedef alan saldırıları meşrulaştırmayı amaçladığını bildirdi.
Barak iletişim kanallarının açık tutulmasını istedi
Barak, Jerusalem Post'a yaptığı açıklamada saldırıları "tehlikeli ve endişe verici" şeklinde nitelendirdi. Can kaybı yaşanmamasından ve gerilimin daha ileri taşınmamasından memnuniyet duyduğunu belirten Barak, taraflar arasında açık iletişim kanalları bulunmamasının sonuçları çok daha ağır hale getirebileceğini söyledi.
İsrail, Türkiye ve Suriye arasında doğrudan askeri çatışmaya hızlı bir tırmanma yönünde gerçek bir risk bulunduğunu ifade eden Barak, gerilimi azaltma mekanizmasının yeniden etkinleştirilmesi için taraflarla sakin görüşmeler yürütüldüğünü belirtti. Türkiye'nin bu sürece doğrudan veya dolaylı biçimde dahil edilebileceğini söyledi.
Diplomatik diyaloğun silahlı çatışmaları önlemenin en iyi yolu olduğunu vurgulayan Barak, tarafların iletişim kanallarını açık tutmasının önünde temel bir engel bulunmadığını kaydetti.
Paris'teki anlaşmanın ardından görüşmeler
Suriye ile İsrail, 6 Ocak 2026'da Paris'te ABD arabuluculuğunda gerçekleştirilen görüşmelerde askeri gerilimi azaltmak amacıyla bilgi paylaşımı ve koordinasyon sağlayacak ortak bir iletişim mekanizması kurulması konusunda anlaşmıştı. Taraflar ayrıca diplomatik temasları sürdürme ve ticari iş birliği fırsatlarını değerlendirme kararı almıştı.
Barak, ABD açısından acil önceliğin Türkiye ile İsrail arasındaki gerilimin azaltılmasına yardımcı olmak ve kontrol edilmesi zor, kasıtsız bir tırmanmayı önlemek olduğunu söyledi. Tüm taraflara, karmaşık duruma kalıcı bir çözüm bulmak için sabırlı hareket etme çağrısı yaptı.
Barak'ın son yıllarda Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara hükümeti ile İsrailli üst düzey yetkililer arasında çeşitli görüşmelere ev sahipliği yaptığı belirtildi. Bu görüşmelerin amacı, iki ülke arasındaki sınır anlaşmazlığını çözmek, normalleşmeyi ilerletmek ve gerilimi azaltmaktı.
Görüşmelerin son turunda tarafların ortak ekonomik projeleri ilerletme ve merkezi Ürdün'de olacak bir anlaşmazlık çözüm mekanizması kurma konusunda uzlaştığı belirtildi. Barak, tarafların kaygılarını netleştirmede somut ilerleme kaydedildiğini ve son gelişmelerin ardından görüşmelerin mümkün olan en kısa sürede yeniden başlatılmasının önem kazandığını söyledi.
Suriye hükümetinin İsrail'e yönelik saldırgan bir niyet taşımadığını, yalnızca egemenliğini korumaya çalıştığını açıkladığını belirten Barak, Suriye'yi egemen, sorumlu ve istikrarlı bir komşu olarak nitelendirdi.
Barak, dikkatle hazırlanmış gerilimi azaltma düzenlemelerinin bölgedeki sakinlik ve istikrarı güçlendirebileceğini söyledi. ABD'nin değerlendirmesine göre sivil altyapının İsrail için güvenlik tehdidi oluşturmadığını belirten Barak, Suriye'nin etkili bir sivil radar sistemiyle güvenli ve güvenilir iç hat uçuşlarını sürdürebilmesi gerektiğini kaydetti.
Bu teknik gerekliliğin zorunlu olarak güvenlik kaygısı yaratmadığına inandıklarını ifade eden Barak, daha fazla görüşmenin konunun tüm tarafları tatmin edecek şekilde açıklığa kavuşturulmasına yardımcı olabileceğini söyledi.
