Ürdün'ün başkenti Amman'da çarşamba günü düzenlenen bakanlar düzeyindeki toplantıda, İsrail'in Kudüs üzerindeki tüm egemenlik iddiaları reddedildi ve Ürdün'ün kutsal mekanlar üzerindeki Haşimi vesayetine tam destek açıklandı.
Toplantıya, İsrail'in Kudüs'teki yasa dışı politikalarıyla mücadele için görevli Arap Bakanlar Komitesi üyelerinin yanı sıra Türkiye, Endonezya, Pakistan ve Malezya dışişleri bakanları da katıldı.
Doğu Kudüs Filistin'in başkenti
Toplantı sonrası yayımlanan ortak bildiride, İsrail'in işgal altındaki Kudüs'ün Arap, İslam ve Hristiyan kimliğini değiştirmeye yönelik eylemleri şiddetle kınandı.
Bildiride, "Doğu Kudüs işgal altındaki Filistin toprağının bir parçasıdır ve İsrail'in burada hiçbir egemenliği yoktur. Doğu Kudüs, 1967 sınırları temelinde kurulacak bağımsız Filistin devletinin başkentidir" ifadeleri yer aldı.
Mescid-i Aksa'nın statüsü teyit edildi
Bildiride, Mescid-i Aksa'ya yönelik tüm İsrail ihlalleri kınanarak, "144 dönümlük alanıyla Mescid-i Aksa yalnızca Müslümanlara ait bir ibadet yeridir" denildi. Kudüs İslami Vakıflar İdaresi'nin bu alandaki münhasır yetkisi vurgulandı.
Hristiyan kutsal mekanlarına yönelik ihlaller de kınanırken, Ürdün'ün Kudüs'teki İslam ve Hristiyan kutsal mekanları üzerindeki tarihi Haşimi vesayet rolüne destek ifade edildi.
Uluslararası topluma acil çağrı
Bildiride, İsrail'in saldırılarının 2 milyara yakın Müslümanın duygularını incittiği ve bölgesel sınırları aşabilecek bir dini çatışmayı tetikleyebileceği uyarısı yapıldı. Uluslararası topluma ve BM Güvenlik Konseyi'ne derhal harekete geçme çağrısında bulunuldu.
Kudüs'ün statüsünü ihlal eden diplomatik misyon kararları reddedilirken, İsrail'in uygulamalarını durdurmak için etkili bir uluslararası tutum oluşturmak üzere ortak bir girişim başlatılacağı duyuruldu.
Yeni adımlar açıklandı
İsrail'in ihlallerini belgelemek için bir medya platformu kurulacağı açıklandı. Ayrıca eylül ayında New York'taki BM Genel Kurulu sırasında, İslam İşbirliği Teşkilatı ve Arap Birliği'nin İsrail'in Kudüs'teki tehlikeli tırmanışını ele almak üzere ortak bakanlar toplantısı yapması çağrısı yapıldı.
Ürdün'ün vesayet hakkının dayanağı
Ürdün'ün Kudüs'teki dini işler üzerindeki denetim hakkı, İsrail'le 1994'te imzalanan Vadi Arabe Barış Antlaşması'na dayanıyor. 2013'te Ürdün Kralı II. Abdullah ile Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas arasında imzalanan anlaşma ise Ürdün'e "vesayet ve savunma" hakkı tanıdı.
Kudüs İslami Vakıflar İdaresi, uluslararası hukuka göre İsrail işgalinden önceki son yerel otorite olan Ürdün'ün denetiminde faaliyet gösteriyor.
Temmuz ayı ihlal verileri
Kudüs Valiliği'nin verilerine göre, temmuz ayında İsrail güçlerinin ihlalleri sonucu 3 Filistinli hayatını kaybetti, 15 kişi yaralandı ve 115 kişi gözaltına alındı. Aynı dönemde 9 bin 848 Yahudi yerleşimci Mescid-i Aksa'ya baskın düzenledi.
Filistinliler, İsrail'in Doğu Kudüs'ü Yahudileştirmeye ve Arap-İslam kimliğini silmeye çalıştığını belirtirken, Doğu Kudüs'ü kurulacak Filistin devletinin başkenti olarak görüyor.
