Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, New York’ta Türkiye’nin bölgedeki çatışmaların genişlemesini önlemek için diplomatik girişimlerini artırdığını açıkladı. Fidan, Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun 81. Oturum çalışmalarının ardından düzenlediği basın toplantısında İsrail’in uluslararası alandaki yalnızlığının sürekli arttığını söyledi.
İsrail’in uyguladığı adaletsizliklerin ve gerçekleştirdiği katliamların geçmişteki gibi karşılıksız kalmadığını savunan Fidan, kararlı diplomasinin uluslararası tepkileri somut protestolara, tutumlara ve uygulanabilir politikalara dönüştürmede önemli rol oynadığını ifade etti.
Türkiye’nin ortakları ve müttefikleriyle bütün diplomatik imkânları kullanarak yoğun bir çalışma yürüttüğünü belirten Fidan, bu çabaların sonuçlarının açık şekilde görüldüğünü kaydetti. Fidan, Türkiye’nin Gazze’deki trajediyi derhal sona erdirmeyi, insani yardımları artırmayı ve Filistinlilerin gelecekleri hakkında kaygı duymayacağı bir ortam oluşturmayı hedeflediğini söyledi.
Gazze için diplomasi ve bölgesel gerilim
Fidan, İsrail’in yaptırım ve hukuk alanlarında daha önce görülmemiş bir durumla karşı karşıya bulunduğunu belirtti. Bu sürecin Uluslararası Adalet Divanı ile uluslararası ceza mahkemeleri boyutları olduğunu söyleyen Fidan, gelişmeleri Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde yürütülen ve insani vicdanı küresel değerlerin merkezine alan politikanın sonucu olarak değerlendirdi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Birleşmiş Milletler Genel Kurulu çalışmaları sırasında ABD Başkanı Donald Trump ve bölge ülkelerinin liderleriyle yaptığı görüşmelerde Gazze meselesiyle İran’la yaşanan gerilime ilişkin son gelişmelerin ele alındığını aktaran Fidan, görüşmelerde iki ana başlığın öne çıktığını söyledi.
Fidan, geçen yıl başlatılan Gazze barış planının karşılaştığı zorluklar ve engeller ile İsrail’in kurallara uymamasının bu başlıklardan ilkini oluşturduğunu belirtti. İkinci başlığın ise Körfez bölgesinde süren gerilim ve bu gerilimi azaltmak için atılabilecek adımlar olduğunu ifade etti.
Erdoğan’ın bölgesel barış vizyonunu, İsrail’in genişlemesinden kaynaklanan tehditleri ve Gazze meselesini gündeme getirdiğini aktaran Fidan, Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklığın aşılması için Türkiye’nin çözüm önerilerinin de görüşüldüğünü bildirdi.
Mekke Savunma İttifakı için kurumsal adımlar
Türkiye’nin "Mekke İttifakı" konusundaki görüşmelerini sürdürdüğünü belirten Fidan, Suudi Arabistan’ı hedef alan bazı askeri tehditlerin ele alındığını söyledi. Türkiye’nin bölgede çatışmalardan uzak ve barışın hâkim olduğu bir ortam oluşturmak için çalışmalarını yoğunlaştırdığını kaydetti.
New York’ta düzenlenen "Mekke Savunma İttifakı" dışişleri bakanları toplantısına ve ittifakın kurumsal adımlarına ilişkin bilgi veren Fidan, önemli ilerleme sağlandığını ifade etti. İttifakın iki hafta içinde genel sekreterliği belirlemeyi ve genel sekreter atamayı hedeflediğini belirten Fidan, Pakistan tarafından önerilen adayın üye ülkelerce kabul edilmesinin beklendiğini söyledi.
Toplantılarda bölgedeki gelişmelerin yanı sıra özellikle Suudi Arabistan’ı kuzeyden ve güneyden hedef alan askeri tehditlerin görüşüldüğünü aktaran Fidan, Genelkurmay Başkanı Selçuk Bayraktaroğlu’nun Riyad’da yapılan askeri teknik değerlendirme toplantısına katılmasının ardından kendisiyle istişare ettiğini belirtti. Fidan, toplantının sonuçlarının Cumhurbaşkanı Erdoğan’a sunulduğunu kaydetti.
Türk Silahlı Kuvvetlerinin yüksek profesyonelliğe, her türlü tehdide karşılık verecek imkân ve deneyime sahip olduğunu söyleyen Fidan, buna rağmen Türkiye’nin daha barışçıl ve çatışmalardan uzak bir ortam için çalışmayı sürdüreceğini ifade etti.
İran-ABD gerilimi ve Hürmüz Boğazı
İran ile ABD arasındaki çözüm arayışlarına da değinen Fidan, görüşmelerin devam etmesini olumlu, henüz sonuç alınamamasını ise olumsuz bir gelişme olarak nitelendirdi. Çalışmaların diplomatik kanallardan sürdürülmesi ve yeni bir savaş ya da çatışma ortamının ortaya çıkmasına izin verilmemesi gerektiğini söyledi.
Türkiye’nin Amerikalı ve İranlı muhataplarıyla savaşın bölgeye yayılmasını önlemenin yollarını görüştüğünü belirten Fidan, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile görüşmesinde Hürmüz Boğazı’nın açılması için İran’ın sunduğu son öneriyi ve ABD tarafının ilk değerlendirmelerini dinlediğini aktardı.
Fidan, savaşın yeniden başlamasını önlemek için diplomatik sürecin devam etmesi gerektiğini belirterek bunun Türkiye’nin Körfez’deki müttefiklerinin tutumuyla da örtüştüğünü söyledi.
Irak’ın silahlı gruplar hedefi ve Başika
Irak konusuna ilişkin değerlendirmesinde Fidan, Irak tarafının ülkedeki tüm silahlı grupların silahsızlandırılmasını siyasi hedef olarak belirlediğini ve Türkiye’nin bu yaklaşımı desteklediğini açıkladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Irak Başbakanı Ali Zeydi’nin New York’taki Türk Evi’nde bir araya geldiğini aktardı.
Irak hükümetinin bu hedefi benimsemesinden memnuniyet duyduğunu belirten Fidan, Sincar’da bulunan ve PKK ile bağlantılı yönetimlerin kontrolündeki unsurların da söz konusu hedef kapsamında olduğunu söyledi.
Türkiye’nin Irak’ın kuzeyindeki Başika üssündeki askeri varlığının, daha önce Iraklıların terörle mücadele iş birliği amacıyla yaptığı davet üzerine başladığını hatırlatan Fidan, terör ve silahlı grupların sona erdirilmesine yönelik Irak yol haritası uygulandığında Türkiye’nin bölgedeki varlığını kademeli olarak azaltıp sona erdirmeye yönelik planlar yapacağını ifade etti. Fidan, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Irak Başbakanı ile görüşmesinde bu yaklaşımın teyit edildiğini kaydetti.
