Filistin siyasetindeki bölünmüşlüğü sona erdirme arayışları sürerken Fetih ve Hamas delegasyonlarının gelecek hafta pazartesi Kahire’de bir araya gelmesi planlanıyor. Toplantının, Filistin iç diyaloğunu yeniden başlatması ve Filistin davasının karşı karşıya olduğu sorunları gündeme alması bekleniyor.
Mısır’ın arabuluculuğunda yapılması öngörülen buluşma, iki grup arasındaki diyaloğu canlandırmaya yönelik aylar süren temasların ardından gündeme geldi. Kahire, özellikle Fetih ve Hamas arasındaki Filistin iç diyaloğunda yıllardır merkezi bir arabuluculuk rolü üstleniyor.
Yasama seçimleri öncesi siyasi düzenleme
Filistinli gruplar, yaklaşan yasama seçimleri öncesinde siyasi yapıyı yeniden düzenlemeye çalışıyor. Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, 9 Temmuz’da Doğu Kudüs, Batı Şeria ve Gazze Şeridi’nde yapılması planlanan seçimlerin tarihini 28 Kasım olarak belirledi.
Seçimlerin, 2006’dan bu yana düzenlenecek ilk yasama seçimi olması bekleniyor. Merkez Seçim Komisyonu 15 Ağustos’ta seçmen kayıtlarını ve seçmen bilgilerinin güncellenmesini sağlayacak süreci başlattı. Hamas ise geniş tabanlı bir ulusal koalisyonun parçası olarak seçime katılmayı planladığını açıkladı.
Toplantının, Gazze’deki savaşın oluşturduğu baskıların yeni bir Filistin iç sürecine dönüşüp dönüşemeyeceği açısından önem taşıdığı değerlendiriliyor. Buluşmanın, yaklaşan seçimler öncesinde ana siyasi gruplar arasındaki ilişkileri yeniden şekillendirip şekillendiremeyeceği de gündemin başlıkları arasında yer alıyor.
Kahire’deki temasların geçmişi
Hamas Siyasi Büro Başkanı Halil el-Hayye, planlanan toplantıdan günler önce Filistin davasındaki gelişmeleri görüşmek üzere başkanlık ettiği heyetle Kahire’ye gitti. Heyet, Mısırlı yetkililerin yanı sıra Filistinli grupların temsilcileriyle de temaslarda bulundu.
Hamas, İsrail’in Ekim 2023’te Gazze’ye yönelik savaşını başlatmasının ardından siyasi ve ulusal bir çözüm yolu görüşmek amacıyla Fetih’i iki toplantıya davet etti. Bu davetler bir toplantıyla sonuçlanmadı. İki grubun liderlikleri temaslarını sürdürse de açık uçlu bir diyalog oturumu gerçekleştirilemedi.
Filistin Ulusal Konseyi Başkanı Ruhi Fattuh’un, yasama seçimlerinin tarihinin açıklanmasının ardından Hamas ile temasa geçtiği belirtildi. Gruplar, temmuz ayında bir araya gelmeyi değerlendirdi ancak toplantı daha sonra süresiz olarak ertelendi.
Uzlaşı girişimleri sonuç vermedi
Fetih ve Hamas, 2007’den bu yana siyasi olarak bölünmüş durumda. Arap ülkeleri ile uluslararası tarafların arabuluculuğunda yürütülen çok sayıda diyalog ve uzlaşı girişimine rağmen bu siyasi bölünme sona ermedi.
Mahmud Abbas, Temmuz 2022’de Cezayir Cumhurbaşkanı Abdülmecid Tebbun’un arabuluculuğunda, hayatını kaybeden Hamas Siyasi Büro Başkanı İsmail Heniyye ile Cezayir’de görüştü. Fetih ve Hamas’ın da aralarında bulunduğu Filistinli gruplar Ekim 2022’de, bir yıl içinde yasama ve devlet başkanlığı seçimleri yapılmasını öngören Cezayir Uzlaşı Anlaşması’nı imzaladı ancak seçimler düzenlenmedi.
Filistinli gruplar Temmuz 2024’te de siyasi bölünmeyi sona erdirmeyi ve ulusal birliği güçlendirmeyi amaçlayan Pekin Bildirisi’ni imzaladı. Bu bildiri de bölünmenin sona ermesini sağlayamadı.
