Gazze ateşkesinin uygulanması ve İsrail güçlerinin çekilme koşulları, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı ve temsilcisi Jared Kushner ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasındaki toplantının ana gündemini oluşturdu. Kudüs’ün Batı yakasında pazartesi günü gerçekleştirilen görüşme dört saatten uzun sürdü.
Kushner’in, Trump’ın desteklediği ateşkes planının uygulanmasının önüne engel konulmaması için Netanyahu’ya baskı yaptığı öne sürüldü. Toplantıda İsrail İç Güvenlik Teşkilatı Şin Bet’in başkanı, askeri istihbarat biriminin yöneticisi, Barış Konseyi Yüksek Temsilcisi Nikolay Mladenov ve konsey üyesi Tony Blair de yer aldı.
Hamas’ın silahsızlandırılması şartı
İsrailli güvenlik yetkililerinin, Hamas’ın Eylül 2025’te Şarm eş-Şeyh’te imzalanan ateşkes anlaşmasını ihlal ettiğini ileri sürdüğü aktarıldı. Netanyahu’nun da İsrail güçlerinin Gazze’den çekilmesinden önce Hamas’ın bütün silahlarını teslim etmesi gerektiğini savunduğu belirtildi.
Hamas ise silahsızlanmanın İsrail güçlerinin Gazze’den kademeli ve düzenli biçimde çekilmesiyle eş zamanlı yürütülmesi gerektiğini ifade etti. Görüşmede, Gazze’nin tamamında silahsızlanma sağlanmadan yeniden imar çalışmalarına başlanmaması konusunda uzlaşıldığı iddia edildi.
Önerilen plana göre Hamas’ın ilk aşamada hafif ve ağır silahlarını teslim etmesi, bu silahların ABD gözetiminde imha edilmesi ve tünellerin sökülmesi öngörülüyor. Tarafların ayrıca İsrail ordusunun hareket serbestisini koruması ve 7 Ekim 2023 saldırısına katıldığı öne sürülen kişilere yönelik operasyon politikasını sürdürmesi konusunda anlaştığı bildirildi.
İsrail’in Gazze’den çekilme koşulları
Netanyahu’nun, güvenlik koşulları uygun olmadığı sürece İsrail güçlerinin sarı çizgiden çekilmeyeceğini söylediği aktarıldı. Barış Konseyi yetkilisinin açıklamasına göre toplantıda, İsrail güçlerinin Gazze’deki mevcut konuşlanmasının değiştirilmemesi ve Hamas’ın yeniden silahlanması ya da saldırı düzenlemesi halinde İsrail’in müdahale hakkını koruması da ele alındı.
Gazze’de salgın hastalıkların yayılmasını önlemek amacıyla kanalizasyon çalışmalarına izin verilmesi konusunda tarafların mutabık kaldığı belirtildi. İsrail Başbakanlık Ofisi ise Gazze için iki çalışma grubu kurulacağını açıkladı.
Gazze için iki çalışma grubu
Gruplardan ilki Gazze’nin silahsızlandırılmasını ve ardından yeniden imar sürecinin başlatılmasını inceleyecek. İkinci grubun gündeminde kanalizasyon, su ve sağlık meseleleri ile bunların İsrail’e etkileri bulunacak.
İsrail içinde Hamas’ın silahlarını teslim edip etmeyeceğine ilişkin kuşkular olduğu, ABD tarafının ise silahsızlanmanın hâlâ mümkün olduğunu düşündüğü aktarıldı. Bu durumun, Hamas’ın silahsızlandırılmasının uygulanabilirliği konusunda İsrail ile ABD arasında görüş ayrılığı bulunduğuna işaret ettiği belirtildi.
Ateşkesin Gazze’deki bilançosu
Kushner’in pazar akşamı Mısır’dan İsrail’e geçtiği ve Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ile Hamas Siyasi Büro Başkanı Halil el-Hayya ile görüştüğü bildirildi. Kushner’in aynı gün Nikolay Mladenov ve Tony Blair ile de bir araya geldiği aktarıldı.
Arabulucuların, 10 Ekim 2025’ten bu yana yürürlükte olduğu belirtilen ateşkes anlaşmasının uygulanmasını tamamlamak için çalışmalarını sürdürdüğü kaydedildi. Gazze’deki Sağlık Bakanlığı’nın son verilerine göre ateşkes ihlalleri nedeniyle 1.262 Filistinli hayatını kaybetti, 4 bin 168 kişi yaralandı.
8 Ekim 2023’te başlayan saldırıların Gazze’de 73 binden fazla kişinin ölümüne ve 174 binden fazla kişinin yaralanmasına yol açtığı, hayatını kaybeden ve yaralananların çoğunluğunu çocuklar ile kadınların oluşturduğu belirtildi. Altyapının yaklaşık yüzde 90’ının yıkıldığı aktarıldı.
