ABD'nin İran'daki hedeflere saldırısı ve İran'ın misillemesi, dünyanın en stratejik petrol geçiş noktalarından Hürmüz Boğazı'nda deniz trafiğini altüst etti. Al Jazeera'nın açık kaynak biriminin analizine göre, salı günü üç ticari gemiye yönelik saldırıların ardından bölgede ciddi bir aksama yaşandı.
Denizcilik verileri, dün 8 geminin Umman rotasından geçerken otomatik tanımlama sistemi (AIS) cihazlarını kapattığını ortaya koydu. Bu gemilerin sinyalleri daha sonra Umman Körfezi'nde yeniden belirdi. Gemilerin dördü petrol tankeri, biri sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) taşıyıcısı, üçü ise dökme yük ve genel kargo gemisiydi. Endonezya, Hindistan, Singapur ve Birleşik Arap Emirlikleri merkezli şirketler tarafından işletilen bu gemiler, Çarşamba sabahından öğlene kadar Umman rotasından açık şekilde geçiş yapan tek gemi olan 'MSV NAFEA' kargo gemisinin aksine gizli bir geçiş yaptı.
Tankerler bölgeden çekiliyor
LILA VADINAR ve PRESTIGE PRIDE adlı iki petrol tankeri, Hürmüz Boğazı'na girmeden önce Umman karasularında seyrederken aniden rotalarını değiştirerek geri döndü. Japonya ve BAE merkezli şirketlerce işletilen bu tankerlerin Umman ve BAE'ye gitmekte olduğu öğrenildi.
Hint Okyanusu'nda seyreden El Gariye, Duhail ve El Ruveys adlı üç Katar Enerji şirketine ait LNG tankeri de salı günkü saldırıların ardından rotalarını değiştirerek geri çekildi. Tankerlerin boş olduğu ve Katar'ın Ras Laffan Limanı'na doğru ilerlediği belirtildi.
ABD askeri yığınağı ve İran'ın misillemesi
Deniz trafiğindeki bu kaosla eş zamanlı olarak, Hürmüz Boğazı'nın İran geçiş hattı ve BAE açıklarında navigasyon sinyallerinde yoğun karıştırma (jamming) tespit edildi. Salı günü ayrıca en az 16 Boeing KC-46 Pegasus ve KC-135R tipi yakıt ikmal uçağı ile deniz karakol uçağı P-8 Poseidon'ların Körfez ve Umman Körfezi üzerinde saatlerce süren dairesel uçuşlar yaptığı görüldü.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Çarşamba sabahı yaptığı açıklamada, İran'ın ticari gemileri hedef almasına misilleme olarak ülkedeki 80'den fazla hedefe hassas güdümlü mühimmatlarla saldırı düzenlediğini duyurdu. Hedefler arasında hava savunma sistemleri, komuta kontrol ağları, kıyı radarları, gemisavar füze kabiliyetleri ve Hürmüz Boğazı çevresinde konuşlu 60'tan fazla İran Devrim Muhafızları'na ait küçük botun bulunduğu belirtildi.
İran Devrim Muhafızları Sözcüsü ise ülkenin güneyindeki Buşehr eyaletinde bir Amerikan MQ-9 insansız hava aracının hava savunma sistemleri tarafından düşürüldüğünü açıkladı. Ayrıca İran'ın Hatemi'l-Enbiya askeri karargahı, ABD'nin Hürmüz Boğazı'nın işlerine karışmasına izin verilmeyeceğini vurguladı.
Petrol yaptırımları geri döndü
ABD, gemi saldırılarının ardından İran petrolünün satışına izin veren genel lisansı iptal ederek ham petrol ihracatına yönelik kısıtlamaları yeniden yürürlüğe koydu. İran Dışişleri Bakanlığı ise üç hafta önce imzalanan mutabakat zaptının ABD tarafından ihlal edildiğini belirterek, petrol yaptırımlarının geçici olarak askıya alınmasının iptalini şiddetle kınadı ve sonuçlarından Washington'ı sorumlu tuttu.
Genel olarak Çarşamba sabahından itibaren Hürmüz Boğazı'ndan 9 gemi İran rotasından, 9 gemi de Umman rotasından geçiş yaptı.
