Batı'nın yaptırımlarına maruz kalan ülkeler, finansal baskıdan kurtulmak için kripto para birimlerine yönelimi hızla artırıyor. Wall Street Journal'ın (WSJ) kripto para akışını izleyen şirketlerin verilerine dayandırdığı habere göre, İran, Rusya ve Kuzey Kore başta olmak üzere yaptırım altındaki ülkeler, yalnızca 2025 yılında yaklaşık 100 milyar dolar değerinde kripto para işlemi gerçekleştirdi. Bu rakam, bir önceki yılın işlem hacminin tam 8 katına denk geliyor.
Gazetenin haberinde, Batılı yetkililer ve dijital para analiz şirketlerinin İran ve Rusya'nın kripto paraları insansız hava aracı ve silah parçaları satın almakta kullandığını öne sürdüğü belirtildi. Rusya'nın ayrıca yaptırıma tabi ham petrolünü kaçıran denizcilerin maaşlarını da bu yöntemle ödediği kaydedildi. Kuzey Kore'nin ise dijital varlıkları yakıt ve askeri teçhizat temin etmek için kullandığı ifade edildi.
Kuzey Kore'ye yönelik siber suç iddiaları
Haberde, Batılı yetkililerin Pyongyang'ı "siber suçlar" yoluyla kripto para çalmakla suçladığı, Kuzey Kore'nin ise bu iddiaları "saçma iftiralar" olarak nitelendirip Washington'ın düşmanca politikasının uzantısı saydığı aktarıldı.
Rusya'dan alternatif mekanizma açıklaması
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, WSJ'ye yaptığı değerlendirmede Rusya'nın kendisine yönelik uluslararası yaptırımları uluslararası hukuka aykırı kabul ettiğini söyledi. Peskov, Moskova'nın "ekonominin normal şekilde işlemesine imkan tanıyan alternatif mekanizmalar geliştirip yaygınlaştırdığını" kaydetti. Haberde Tahran'ın ise konuya ilişkin yorum talebine yanıt vermediği belirtildi.
ABD ve İngiltere'den yaptırım hamleleri
Washington, İran'la olası bir barış anlaşması müzakereleri sürerken İran petrolüne yönelik yaptırımları geçici olarak askıya alsa da yaptırımları küresel rakiplere karşı temel baskı aracı olarak görmeye devam ediyor. ABD Hazinesi, geçen Haziran ayında İran'ın en büyük kripto para borsası Nobitex'in de aralarında bulunduğu dört platforma yaptırım uyguladı. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran'a ait 1 milyar dolarlık kripto paraya el konulduğunu açıkladı.
İngiltere'de yetkililer ise Mayıs ayında, Rus hükümetine destek verdiği şüphesiyle dünyanın en büyük kripto para platformlarından HTX'i kara listeye aldı. HTX, endişeleri gidermek için yetkililerle birlikte çalışacağını duyurdu.
WSJ, sektörün büyük bölümünün düzenlemeye tabi olmaması ve işlemlerin anonim gerçekleşmesi nedeniyle bu piyasa üzerinde sıkı kontrol kurmanın neredeyse imkansız olduğuna dikkat çekti.
