Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam, ülkenin egemenliğinin yeniden tesis edilmesi için İsrail’in çekilmesi ile silahların devletin kontrolünde toplanmasını aynı takvim içinde ilerletecek bir düzenleme ve yükümlülükleri doğrulayacak güvenilir bir mekanizma kurulmasını talep etti.
Selam, Lübnan’ın Washington Büyükelçisi Nada Hamade Muavvad’ın kendisi ve eşi için Pazartesi akşamı verdiği yemekte konuştu. Yemeğe Lübnanlı bakanların yanı sıra ABD’li yetkililer, Arap ülkelerinin büyükelçileri ile Dünya Bankası ve Uluslararası Para Fonu temsilcileri katıldı.
Lübnan’ın tamamı için devlet otoritesi
Lübnan Başbakanı, devlet otoritesinin üzerinde başka bir otorite bulunmaması ve devlet kurumları dışında silah taşınmaması gerektiğini söyledi. Savaş ve barış kararlarının da anayasal kurumlar dışında alınmaması gerektiğini belirten Selam, reform ve diplomasiye bağlı kalacaklarını ifade etti.
Selam’a göre silahların devlet kontrolünde toplanması ilkesi ülkenin tamamını kapsamalı. Bu kapsamda Litani Nehri’nin güneyi ve kuzeyi, Hizbullah, devlet kurumları dışındaki tüm silahlı gruplar, Beyrut, Bekaa, güney ve diğer bölgeler yer alıyor.
Yeniden imar ve dönüş için uluslararası destek
Selam, Lübnan ordusunun kapasitesinin güçlendirilmesi, yeniden imar ve altyapının onarılması için uluslararası desteğin artırılmasını istedi. Yerinden edilenlerin dönüşü için de destek çağrısı yaptı.
Lübnan’ın, çerçeve anlaşmasının uygulanıp sahada somut sonuçlara dönüşmesi konusunda ABD yönetimine güvendiğini belirten Selam, sürecin yalnızca çatışmanın yönetilmesiyle sınırlı kalmaması gerektiğini söyledi.
Çerçeve anlaşmasında sınırlı uygulama
Beyrut ile Tel Aviv arasında 26 Haziran’da Washington’ın arabuluculuğunda varılan çerçeve anlaşması, İsrail’in işgal altındaki Lübnan topraklarından kademeli olarak çekilmesini öngörüyor. Buna karşılık Lübnan ordusunun bu bölgelere konuşlanması ve silahlı grupların silahsızlandırılması planlanıyor.
Anlaşma, hükümlerin uygulanması için pilot bölgeler oluşturulmasını da içeriyor. Ancak uygulama, Lübnan’ın güneyindeki Nebatiye vilayetine bağlı Furun, Srifa ve Zautar el-Garbiyye beldeleriyle sınırlı kaldı. İsrail’in kontrolünde ise 50’den fazla belde bulunuyor.
Saldırılar ve yerinden edilme
İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırıları, anlaşmaya rağmen sürüyor. 2 Mart’tan bu yana en az 4 bin 386 kişi hayatını kaybetti, 12 bin 407 kişi yaralandı ve 1 milyondan fazla kişi yerinden edildi.
İsrail, Lübnan’ın güneyindeki bazı bölgeleri onlarca yıldır kontrol altında tutuyor. 2023-2024 dönemindeki savaşın ardından da bazı bölgelerde kontrolünü sürdüren İsrail, son savaş sırasında Lübnan topraklarında yaklaşık 10 kilometre derinliğe kadar ilerledi.
