NATO liderleri, ABD Başkanı Donald Trump'ı ittifaka bağlı kalmaya ikna etmek amacıyla Ankara'da bir araya geldi. Zirve, Trump'ın İran'a yeni askeri saldırılar başlatması ve Avrupalı müttefiklere yönelik ağır eleştirileriyle gölgelendi.
ABD Başkanı, müttefiklerinin İran savaşında ABD'nin yanında durmadığını iddia ederek sert bir çıkış yaptı. Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile dostluğu olmasaydı toplantıyı boykot edebileceğini belirtti.
ABD yönetimi, üç tankere yönelik saldırılara misilleme olarak İran'a yeni askeri operasyonlar düzenlediğini ve İran'ın petrol satmasına izin veren lisansı iptal ettiğini açıkladı. Bu adım, bölgedeki kırılgan ateşkes anlaşmasına darbe vurdu.
Rutte: ABD saldırıları 'kesinlikle gerekli'
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ABD'nin İran'a yönelik yeni saldırılarını savundu. Rutte, "Bir ateşkesiniz var ve İran temelde ateşkesi ihlal ediyor. ABD'nin güçlü bir şekilde tepki vermesinin son derece önemli olduğunu düşünüyorum" dedi ve saldırıları "kesinlikle gerekli" olarak nitelendirdi.
NATO, Avrupalı üyelerinin savunma harcamalarını artırdığını göstermek için en az 50 milyar dolar değerinde silah anlaşmaları duyurdu.
Trump, ittifaktan "çok hayal kırıklığına uğradığını" ve ABD-İsrail'in İran'a karşı savaşı sırasında ABD'ye "iyi davranılmadığını" söyledi. Avrupa uluslarını, savaş sırasında ABD güçlerinin hava sahalarını ve üslerini kullanmasına izin vermemekle suçladı.
Trump, İtalya Başbakanı Meloni'yi hedef aldı
Trump, eski yakın müttefiki İtalya Başbakanı Giorgia Meloni'yi de eleştirilerinin odağına yerleştirdi. Meloni ile ilişkisinin "İran konusunda bize yardım etmeyi reddettiği için biraz kötüleştiğini" ifade etti.
ABD Başkanı ayrıca, NATO üyesi Danimarka'nın yarı özerk bölgesi Grönland'ın ABD tarafından kontrol edilmesi gerektiğini yineledi. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ise Ankara'da yaptığı açıklamada, "NATO'nun her karış toprağını savunmaya hazırız... Elbette Danimarka Krallığı'nı savunacağız" diyerek Grönland'ın satılık olmadığını vurguladı.
Zirvede toplu savunma taahhüdü
32 NATO liderinin katıldığı zirvenin ana oturumu Çarşamba günü gerçekleşti. Tüm NATO üyelerinin büyükelçileri, toplu savunmaya "sarsılmaz bağlılık" taahhüdü içeren bir zirve bildirisini onayladı.
ABD, askeri odağını Hint-Pasifik'e kaydırma çabaları kapsamında Avrupa'dan asker çekme, NATO savunma planlarına tahsis ettiği güçleri azaltma ve kıtadaki askeri varlığının altı aylık bir incelemesini başlatma kararı aldı. Avrupalı liderler ise savunma sorumluluklarını artırmaya hazır olduklarını, ancak Rusya tarafından istismar edilebilecek boşluklardan kaçınmak için düzenli bir geçiş süreci istediklerini belirtti.
