İngiltere’nin Batı Şeria’daki E1 yerleşim planı nedeniyle İsrail’e yaptırım uygulama ihtimali, iki ülke arasında karşılıklı adım tehdidine dönüştü. İsrail Dışişleri Bakanı Saar, böyle bir durumda İngiltere’ye karşı harekete geçeceklerini söyledi.
Saar, İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband’ın İsrail’e karşı alınabilecek önlemleri değerlendirdiklerine ilişkin açıklamasına yanıt verdi. İsrailli bakan, İngiltere’nin adım atması halinde İsrail’in de karşılık vereceğini savundu.
İngiltere hükümetini sistematik biçimde İsrail’e karşı hareket etmekle suçlayan Saar, Londra yönetimini İsrail’e yönelik savunma ihracatına zarar vermek ve İsrailli bakanlara yaptırım uygulamakla eleştirdi.
İsrail’in olası karşılığının ayrıntıları sorulduğunda Saar doğrudan yanıt vermedi. Bakan, bu konuda hazırlık yaptıklarını ileri sürdü.
Londra’nın değerlendirdiği önlemler
Miliband, E1 projesini daha önce uluslararası hukukun açık ihlali olarak nitelendirmişti. İngiltere Dışişleri Bakanı, Filistin topraklarının gasbedilmesine karşı atılabilecek adımları hükümet içinde ve müttefiklerle görüştüklerini söyledi; gelecek haftalarda daha fazla açıklama yapılabileceğini belirtti.
İngiltere, İtalya, Fransa ve Almanya da İsrail’in Batı Şeria’daki E1 yerleşim planlarını kabul edilemez olarak nitelendirerek kınamıştı.
E1 projesinin hedefi ve geçmişi
E1 projesi, Doğu Kudüs’ün bir parçası olmasına rağmen Ayrım Duvarı’nın Batı Şeria tarafında kalan Filistin mahallesi Ayzeriye yakınındaki Maale Adumim yerleşimini Batı Kudüs’e giden yola bağlamayı amaçlıyor.
Proje için 1999’da 12 bin dönüm Filistin toprağına el konuldu. E1 kapsamında 4 binden fazla konut ve otel inşa edilmesi planlanıyor; projenin Filistin Devleti’nin kurulmasını engelleyeceği değerlendirildi.
İsrail yönetimi, önceki ABD yönetimlerinin baskıları nedeniyle projeyi dondurmuştu. Başbakan Binyamin Netanyahu, işgal altındaki Batı Şeria’yı fiilen ikiye böleceği belirtilen E1 projesini Eylül 2025’te onayladı.
İsrail hükümeti ayrıca E1 yerleşim projesine itiraz eden taraflara önceden bildirimde bulunmadan 1.234 konutluk ilk ihale ilanını yayımladı.
