Suriye Atom Enerjisi Kurumu, ülkenin nükleer enerjiyi barışçıl alanlarda kullanma çalışmalarını sürdürdüğünü ve UAEA heyetinin önümüzdeki günlerde Şam’a geleceğini açıkladı. Ziyaret kapsamında Suriye’nin nükleer enerji alanındaki ilerlemesinin ortak açıklamayla duyurulacağı belirtildi.
Kurum, ABD ve dost ülkelerle önceki rejimden kalan mirasın ele alınması ve nükleer enerjinin barışçıl kullanımının desteklenmesi amacıyla işbirliğinin devam ettiğini bildirdi. Suriye’nin UAEA’daki tam üyeliğinin etkinleştirilmesi için de çalışmalar yürütüldüğü kaydedildi.
Şam’dan teknik destek çağrısı
Açıklamada, sağlık, gıda ve bilimsel araştırma gibi alanlarda nükleer enerjinin barışçıl kullanımının desteklenmesinin hedeflendiği ifade edildi. Suriye’nin kendi imkanlarıyla ilerleme kaydettiği ancak teknik imkanlarının sınırlı olduğu belirtildi.
Gerekli teknik ve hukuki desteğin sağlanması için uzmanlardan oluşan uluslararası bir komite kurulması çağrısı yapıldı.
Nükleer materyallerle ilgili iddialar
ABD ve İsrailli yetkililer, önceki rejim dönemindeki El Kibar nükleer reaktör projesinden kaldığı öne sürülen materyallerin çıkarılması konusunda Washington ile Tel Aviv arasında bir yılı aşkın süredir görüşmeler yürütüldüğünü söyledi.
İsrailli yetkililer, materyallerin "Site 99" olarak adlandırılan gizli bir tesiste saklandığını savundu. Aynı yetkililer, materyallerin çıkarılmaması halinde İsrail’in bölgeye askeri müdahalede bulunabileceği uyarısının ABD’ye iletildiğini öne sürdü.
ABD’li yetkililer, tesiste uranyum cevherinin işlenmesiyle elde edilen ve nükleer yakıt üretiminin ilk aşamalarında kullanılan uranyum konsantresi "sarı kek" ile El Kibar projesinden kaldığı ileri sürülen başka materyallerin bulunduğunu iddia etti.
Yetkililer, ABD’nin İsrail’den nükleer materyallere yönelik askeri adım atmamasını istediğini belirtti. Washington’ın Tel Aviv ve Şam ile materyallerin tesisten çıkarılmasına ilişkin mutabakatlara vardığı ve sürece Uluslararası Atom Enerjisi Ajansını (UAEA) dahil ettiği aktarıldı.
UAEA ile Suriye’nin materyallerin çıkarılması konusunda anlaşma imzalamasının ardından Ajansın hazırlıklara başladığı öne sürüldü.
