İstanbul'da düzenlenen Uluslararası Adalet Zirvesi'nin açılışında konuşan Adalet Bakanı Akın Gürlek, Gazze'deki gelişmelerin uluslararası hukuk sisteminin güvenilirliği açısından en ağır sınamalardan biri olduğunu belirtti.
Gürlek, hukuk kurallarının güçlülerin çıkarlarına göre şekillendirilmesi girişimlerine karşı çıktı. İnsan hayatı ve onurunun doğulan yere, kimliğe veya siyasi güce göre farklı değerlendirilemeyeceğini söyleyen Gürlek, uluslararası hukukun ayrım yapılmadan herkes için işletilmesi gerektiğini kaydetti.
Filistinli yetkililerin toplantılara katılımı
Zirveye davet edilen Filistin Adalet Bakanı Şerhabil el-Zaim'in, İsrail makamlarının ülkeden çıkışına izin vermemesi nedeniyle toplantıda yer alamadığını aktaran Gürlek, uluslararası adalet ve hukuk toplantısına katılımın engellenmesini kaygı verici olarak nitelendirdi.
Gürlek ayrıca Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'ın ABD'nin vize vermemesi nedeniyle Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantılarına katılamadığını söyledi. Hakkında Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından yakalama kararı çıkarılan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun aynı toplantıya katılabilmesini ise uluslararası hukukun güvenilirliği bakımından sorguladı.
Hukukun herkese eşit uygulanması çağrısı
Uluslararası toplumun hukukun üstünlüğünü, temel hak ve özgürlükleri ile halkların iradesini savunması gerektiğini belirten Gürlek, uluslararası hukukun ancak herkese eşit uygulandığında gerçek işlevine kavuşacağını ifade etti.
Gürlek, savaşlar ve çatışmaların yanı sıra kitlesel göç hareketleri, yapay zekânın hukuk ve toplum üzerindeki etkisi, sınır aşan siber suçlar, enerji alanındaki dönüşüm ile küresel ekonomik ve ticari ilişkilerin adalet ve hukukun sınırlarını sürekli yeniden şekillendirdiğini söyledi.
Bu çerçevede mevcut kuralların nasıl uygulanacağının ve uluslararası hukuk mekanizmalarının nasıl daha etkili hale getirileceğinin ele alınması gerektiğini belirten Gürlek, güçlülerin zayıflara dayatmak istediği ve yalanlarla süslenen hukuk tanımlarını sistemin karşı karşıya bulunduğu en önemli sınamalardan biri olarak gösterdi.
Gürlek, Gazze'deki durumu söz konusu sınamanın en açık örneği olarak nitelendirdi. Gazze'de 8 Ekim 2023'ten bu yana 74 bin 254 Filistinlinin hayatını kaybettiği, 175 bin 306 kişinin yaralandığı ve nüfusun büyük bölümünün yerinden edildiği aktarıldı. Bölgedeki altyapının yaklaşık yüzde 90'ının yıkıldığı veya zarar gördüğü belirtildi.
Zirvenin açılışına Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi hakimi Saadet Yüksel ile Suriye Adalet Bakanı Mazhar el-Veys'in de aralarında bulunduğu çeşitli ülkelerin adalet bakanları katıldı. Açılış konuşmalarının ardından oturumlarla süren zirvenin cuma günü sona ermesi planlanıyor.
Filistin Büyükelçisi'ni kabul etti
Gürlek, zirvenin ardından Filistin'in Ankara Büyükelçisi Nasri Ebu Ceyş'i de kabul etti. Filistin Adalet Bakanı Şerhabil Zaim'in, İsrail makamlarının ülkeden ayrılmasına izin vermemesi nedeniyle İstanbul'a gelemediğini belirten Gürlek, adaletin evrenselliğinin ele alındığı uluslararası bir toplantıya bir adalet bakanının katılmasının engellenmesini "son derece kaygı verici" olarak nitelendirdi. Gürlek, Filistin Başsavcı Yardımcısı Mustafa Ahmed Mustafa Ferhan'ın Gazze oturumuna, Filistin Barolar Birliği Başkanı Fadi Abbas'ın ise hukuk mesleklerinin geleceğinin tartışıldığı oturuma katıldığını aktardı ve Türkiye'nin Filistin davasına ve iki devletli çözüm vizyonuna desteğini sürdüreceğini vurguladı.
