Hamas, İsrail ile yürütülen dolaylı ateşkes ve rehine takası müzakerelerinin baş müzakerecisi Halil el-Hayya'yı, hareketin yeni siyasi büro başkanı olarak atadı. El-Hayya, Gazze'de İsrail tarafından öldürülen eski lider Yahya Sinvar'ın yerini alıyor.
Hamas'tan yapılan yazılı açıklamada, "İslami Direniş Hareketi (Hamas), şehit lider Yahya Sinvar'ın yerine mücahit kardeşimiz Halil el-Hayya'nın hareketin siyasi büro başkanı olarak seçildiğini duyurur" ifadeleri kullanıldı.
Yahya Sinvar, İsrail tarafından 7 Ekim 2023'teki saldırının baş mimarlarından biri olmakla suçlanıyordu ve İsrail'in Gazze'ye yönelik askeri harekâtı sırasında öldürüldü. Sinvar'ın ölümünün ardından Hamas, kalıcı bir başkan atamaksızın Muhammed Derviş başkanlığındaki bir liderlik konseyi tarafından yönetiliyordu.
Deneyimli bir müzakereci liderliğe yükseldi
1960 doğumlu Halil el-Hayya, Hamas'ın en kıdemli siyasi figürlerinden biri olarak görülüyor. Bölgesel arabulucular aracılığıyla İsrail ile yürütülen ateşkes ve insani düzenlemelere yönelik müzakerelerde merkezi bir rol üstlenmişti. Geçen yıl Doha'da İsrail'in düzenlediği bir suikast girişiminden kurtulan el-Hayya'nın oğullarından biri aynı saldırıda hayatını kaybetmişti.
Gazze'nin yönetimi ve ateşkes müzakereleri belirsizliğini korurken
El-Hayya'nın atanması, Hamas'ın askeri baskı altında olduğu ve Gazze'nin gelecekteki yönetimi ile savaşın sona erdirilmesine yönelik müzakerelerin belirsizliğini koruduğu bir döneme denk geldi.
Bu ayın başlarında Hamas, yaklaşık yirmi yıldır Gazze Şeridi'ni yöneten idari yapıyı feshettiğini açıklamıştı. Bu karar, hareketin 2007'de bölgenin kontrolünü ele geçirmesinden bu yana aldığı en önemli siyasi kararlardan biri olarak değerlendiriliyor.
Hamas, sivil idari sorumlulukların ABD arabuluculuğundaki ateşkes girişimi çerçevesinde oluşturulan teknisyenlerden oluşan Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi'ne devredilmesini kolaylaştırmak amacıyla Hükümet Acil Durum Komitesi'ni resmen lağvetti. Hamas sözcüsü Hazım Kasım, hareketin artık Gazze Şeridi'nden sorumlu olmayacağını belirterek, teknisyen komitesinin kısa sürede hükümet sorumluluklarını üstlenmesini umduğunu ifade etti.
Bu adım önemli bir siyasi değişime işaret etse de, devam eden müzakerelerin temel meselelerinden biri olan Hamas'ın silahsızlanmaya veya askeri kapasitesinden vazgeçmeye hazır olup olmadığı sorusuna yanıt vermedi.
ABD, Katar, Mısır ve diğer arabulucuların öncülüğündeki diplomatik çabalar büyük ölçüde kalıcı ateşkesin sağlanmasına odaklanırken, İsrail'in askeri çekilmesi, savaş sonrası yönetim ve Hamas'ın silahlı kanadı konusundaki anlaşmazlıklar sürüyor. Bununla birlikte, başlıca arabulucuların hiçbiri Hamas'ın yönetim yapısını feshetme kararını kamuoyu önünde desteklemedi; bu durum, adımın anlamlı bir taviz olarak mı yoksa büyük ölçüde sembolik bir siyasi jest olarak mı görüleceği konusunda belirsizlik yarattı.
El-Hayya'nın seçilmesi, Hamas'ın en deneyimli müzakerecilerinden birini siyasi liderliğin başına getirerek grubun gelecekteki ateşkes görüşmelerindeki rolünü güçlendirme potansiyeli taşıyor. Aynı zamanda hareketin tarihindeki en kritik dönemlerden birinde liderliğini konsolide etme çabasının bir işareti olarak yorumlanıyor.
