Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer aksamaları, Körfez ülkelerini petrol ihracatını güvence altına almak için alternatif boru hatlarına yöneltti. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verileri, 2025 yılında boğazdan günde 14,95 milyon varil ham petrolün geçtiğini gösteriyor. Bu miktarın İran'ın yaklaşık 1,69 milyon varillik ihracatı dışında kalan 13,26 milyon varillik kısmının, 11,5 milyon varile kadar olan bölümünün boru hatlarıyla yeniden yönlendirilebileceği belirtiliyor.
Suudi Arabistan kapasiteyi 7 milyon varile çıkardı
IEA'ya göre Suudi Arabistan, daha önce Abkayk ile Yanbu'yu bağlayan doğu-batı boru hattı üzerinden günde yaklaşık 2 milyon varil petrol taşıyordu. Ancak Mart 2025'te Saudi Aramco, bu hattın kapasitesini 7 milyon varile çıkardığını duyurdu. Bu artış, Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrolün 5 milyon varillik kısmının alternatif güzergahtan ihraç edilebilmesini sağlıyor. ABD Enerji Araştırmaları Enstitüsü, Riyad'ın boru hattına ilave 2 milyon varillik bir genişletme daha planladığını bildiriyor. CNBC'nin haberine göre ise mevcut hat üzerinden Yanbu'ya günde 4 milyon varil petrol taşınıyor.
BAE ikinci hat ile kapasiteyi ikiye katlayacak
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Abu Dabi Ham Petrol Boru Hattı (ADCOP) ile Hürmüz'ü baypas ederek Füceyre Limanı'na günde 1,1 milyon varil petrol taşıyordu. Hattın 1,8 milyon varil olan kapasitesi, 0,7 milyon varil ek taşıma imkanı sunuyor. Geçen Mayıs ayında BAE, mevcut hatta paralel ikinci bir boru hattı inşasını hızlandırdığını açıkladı. Abu Dabi Hükümeti Medya Ofisi, projenin Füceyre üzerinden ihracat kapasitesini ikiye katlayacağını ve gelecek yıl faaliyete geçeceğini bildirdi.
Irak, Suriye ve Türkiye'den alternatif girişimler
ABD Dışişleri Bakanlığı, Temmuz ayında Irak'ın petrol sahalarını Suriye'nin Akdeniz kıyısına bağlayacak ana boru hattının yeniden faaliyete geçirilmesi için planların yürütüldüğünü açıkladı. Washington'un, teknik ve mali yönleri uygulamak üzere uluslararası bir koalisyona liderlik ettiği belirtiliyor. Projenin ilk kapasitesi 2 milyon varil olarak öngörülüyor. Diğer yandan Türkiye Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar, Irak ile Ceyhan Limanı'na uzanan petrol boru hattının etkin kullanımı için bir yıllık anlaşma imzalandığını duyurdu. Uzmanlar, siyasi ve yatırım zorluklarının Suriye hattı projesini geciktirebileceği uyarısında bulunuyor.
Kuveyt ve Bahreyn Suudi ağına bağlanmayı planlıyor
Şu anda Kuveyt ve Bahreyn'in Hürmüz Boğazı'nı atlatan bir boru hattı bulunmuyor. IEA'ya göre her iki ülke de son dönemde Suudi Arabistan ile tesislerini bu ülkenin boru hattı ağına bağlama görüşmeleri yürütüyor.
İran Hürmüz'e bağımlılığını sürdürecek
PRS nakliye komisyonculuğu şirketinden Andrew Wilson, İran'ın günde 1,69 milyon varil ihraç ettiğini ve Hürmüz üzerindeki kontrolü nedeniyle boğaza bağımlı kalmaya devam edeceğini söyledi. Wilson, "İran, petrol üretimini maksimuma çıkarmayı ve Çin'e mümkün olan en yüksek miktarda ihracat yapmayı sürdürecek. Bu onlar için büyük bir sorun teşkil etmiyor" dedi.
