Libya’da seçim sürecinin yeniden ilerletilmesi amacıyla Temsilciler Meclisi ile Devlet Yüksek Konseyi tarafından oluşturulan 6+6 komitesinin Türkiye’de yeniden toplanması kararlaştırıldı.
Karar, Libya Temsilciler Meclisi Başkanı Aguila Saleh ile Libya Devlet Yüksek Konseyi Başkanı Mohamed Takala’nın Ankara’daki görüşmesinde alındı. İki kurumun ortak açıklamasına göre toplantı, komitenin çalışmalarını sürdürmesi için Türkiye’de yapılacak.
Saleh ve Takala, Libya’da ulusal uzlaşının güçlendirilmesi, siyasi ve kurumsal istikrarın desteklenmesi ve iki konsey arasındaki koordinasyonun korunması konusunda da mutabık kaldı. Taraflar, siyasi sürecin anayasal bildirge, yasal çerçeve ve iki konseyin çalışmalarını düzenleyen siyasi anlaşma doğrultusunda yürütülmesi gerektiğini belirtti.
Seçim yasaları üzerindeki çalışmalar sürdürülecek
6+6 komitesi, seçim yasalarını hazırlamak amacıyla 6 Haziran 2023’te Fas’ın Buznika kentindeki görüşmelerin ardından kuruldu. Komitenin hazırladığı bazı düzenlemeler Libyalı tarafların itirazlarıyla karşılaştı ve yasalaşma süreci ilerlemedi.
Türkiye, komiteye ev sahipliği yapmaya hazır olduğunu bildirdi. Komitenin Türkiye’de gerçekleştireceği toplantının, seçim yasaları üzerindeki çalışmaların tamamlanmasına ve uzun süredir beklenen seçim sürecinin önünün açılmasına katkı sağlaması bekleniyor.
Libya’daki kurumsal bölünme gündemde
Ankara’daki görüşmede Libya’nın egemen kurumları ile yürütme makamının birleştirilmesi gerektiği de ifade edildi. Saleh ve Takala, kurumsal bölünmenin sona erdirilmesinin devlet kurumlarının birliğini güçlendireceğini ve seçimler öncesinde birleşik bir yürütme makamına ulaşılmasına katkı sağlayacağını kaydetti.
Takala, Libya Ulusal Yüksek Seçim Komisyonu yönetimine ilişkin mektubu Saleh’e sundu. Mektubun, Temsilciler Meclisine iletilerek kurumun usulleri ve yetkileri çerçevesinde değerlendirilmesi bekleniyor.
Temsilciler Meclisi ile Devlet Yüksek Konseyi tarafından kurulan 13+13 komitesi de Ocak 2021’de Fas’ın Buznika kentinde Libya’daki egemen makamlara yapılacak atamaları görüşmüştü. Bu makamlar arasında Yüksek Yargı Konseyi başkanlığı, başsavcılık, Merkez Bankası başkanlığı, Ulusal Petrol Kurumu başkanlığı, Genel İstihbarat Başkanlığı ve Seçim Komisyonu başkanlığı yer alıyordu.
Kalın, Saleh ve Takala ile görüştü
Güvenlik kaynakları, Türkiye’nin istihbarat başkanı İbrahim Kalın’ın da perşembe günü Ankara’da Saleh ve Takala ile görüştüğünü bildirdi. Görüşmede Libya ve bölgedeki gelişmelerin yanı sıra Libya ile Türkiye arasındaki iş birliğini derinleştirme adımları, siyasi ve askeri birliğin sağlanması ve ülkedeki istikrarın korunması ele alındı.
Toplantıda, çözülemeyen başlıklarda kalıcı ilerleme sağlanması ve Libyalı taraflar arasında geniş bir uzlaşı kurulması için atılabilecek adımlar da değerlendirildi. Katılımcılar, iki konseyin istikrarı destekleme ve siyasi süreci ilerletme rolünün önemini vurguladı; siyasi birliğin ve kurumların birleştirilmesini hedefleme konusunda anlaştı.
Libya’da iki rakip hükümet bulunuyor
Libya’da cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimlerinin yapılması, yürütme makamına ilişkin anlaşmazlıkların giderilmesi ve askeri-siyasi bütünleşmenin sağlanması için uzun süredir girişimler yürütülüyor. Ancak bu başlıklarda henüz sonuç alınamadı.
Ankara’daki görüşme, iki kurumun başkanlarının bu konuları Türkiye’nin ev sahipliğinde ele aldığı ilk toplantı oldu. Libya, batıdaki Trablus merkezli ve Abdul Hamid Dbeibeh’in başkanlığındaki Ulusal Birlik Hükümeti ile doğu ve güneyde etkili olan, Temsilciler Meclisinin 2022 başında atadığı Osama Hammad hükümeti arasında bölünmüş durumda.
Birleşmiş Milletler Libya Misyonu da krizin çözümüne katkı sağlayabilecek seçimlere gidilmesi için çalışmalarını sürdürüyor.
