Gazze ateşkesinin uygulanması ve sonraki aşamaların hayata geçirilmesi için Kahire’de Mısır ile Hamas arasında görüşme yapıldı. Mısır İstihbarat Teşkilatı Başkanı Hasan Reşad’ın pazar günü kabul ettiği Hamas heyetine, hareketin Siyasi Büro Başkanı Halil el-Hayye başkanlık etti.
Taraflar, Şarm eş-Şeyh Barış Zirvesi kararlarının yanı sıra ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze planının uygulanmasını tamamlayacak yolları değerlendirdi. Hamas heyeti, Gazze’de istikrarı güçlendirmeye ve ateşkesi kalıcılaştırmaya yönelik Mısır çalışmalarını takdir ettiğini bildirdi.
Heyet, Gazze halkının yaşadığı sıkıntıların sona erdirilmesi ve yeniden imar sürecinin başlatılması için Trump’ın planını uygulama konusundaki bağlılığını yineledi.
Hamas, Gazze ve Batı Şeria’daki gelişmeleri aktardı
Hamas, görüşmede Gazze ve Batı Şeria’daki siyasi gelişmeler ile sahadaki durumu kapsamlı şekilde gündeme getirdi. Hareket, İsrail’in günlük ihlallerini ve Şarm eş-Şeyh anlaşması ile Trump planına karşı çıktığını savundu.
İsrail cezaevlerindeki Filistinli tutuklulara yönelik uygulamalar da görüşmede ele alındı. Hamas, bu uygulamaları bölgesel ve uluslararası düzeyde değerlendirilmesi gereken yıkıcı bir politika olarak niteledi.
Hamas heyetinde Halil el-Hayye’nin yanı sıra Hamas Şura Meclisi Başkanı Muhammed Derviş, hareketin dış teşkilat sorumlusu Halid Meşal, Batı Şeria sorumlusu Zahir Cabbarin, Arap ve İslam İlişkileri Bürosu Sorumlusu Bassem Naim ile siyasi liderlik üyesi Gazi Hamad yer aldı.
Ateşkesin uygulanması için planın ayrıntıları
Hamas Sözcüsü Hazım Kasım, Mısır’daki görüşmelerin arabulucuları Gazze’de yaşanan ihlaller konusunda bilgilendirmeyi ve tarafların Barış Konseyi ile üzerinde uzlaşılan yol haritasına uymasını sağlamayı amaçladığını söyledi.
Barış Konseyi, 31 Temmuz 2026’da Gazze ateşkesinin sonraki aşamalarının uygulanması için ayrıntılı bir yol haritasına ulaşıldığını ve Hamas’ın planı kabul ettiğini açıkladı. Planda Hamas’ın silahsızlandırılması ile İsrail güçlerinin kademeli ve eş zamanlı biçimde çekilmesi öngörülüyor.
Yol haritası, Gazze yönetiminin Filistinli teknokratlardan oluşan bir komiteye devredilmesini ve uluslararası bir istikrar gücünün konuşlandırılmasını da içeriyor. Buna göre silahlar, uluslararası denetim altında Gazze’yi yönetecek ulusal komitenin sorumluluğuna bırakılacak ve yeniden imar süreci başlatılacak.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 9 Ağustos’ta Tel Aviv’in yol haritasını kabul etmediğini açıkladı. Netanyahu, İsrail’in Gazze’den çekilmesinden önce Hamas’ın silahsızlandırılmasını şart koştu.
Hamas ise bu açıklamanın ardından yol haritasının uygulanmasına bağlı olduğunu yineledi. Hareket, arabuluculardan tüm tarafların varılan anlaşmalara uymasını ve ateşkesin uygulanmasını aksatabilecek ihlallerin önlenmesini istedi.
Gazze’de ateşkesin insani yükü
Gazze’de ateşkes anlaşmasına, 8 Ekim 2023’te başlayan iki yıllık savaşın ardından varıldı. Savaşta 73 binden fazla kişi hayatını kaybetti, 174 binden fazla kişi yaralandı ve sivil altyapının yüzde 90’ı ağır hasar gördü.
Birleşmiş Milletler, Gazze’nin yeniden imarı için gereken maliyeti yaklaşık 70 milyar dolar olarak hesapladı. Ateşkes görüşmeleri, sonraki aşamaların nasıl uygulanacağı konusundaki görüş ayrılıkları sürerken devam ediyor.
