İşgal altındaki Batı Şeria’nın kuzeyinde, Cenin’in batısındaki Arraba beldesine ait topraklarda kurulan Aymik Dutan yerleşimine İsrailli yerleşimcilerin taşınması başladı.
İlk aileler pazar sabahı yerleşim alanındaki yapılara yerleşirken, eşya taşıyan kamyonlar da bölgeye geldi. Taşınma, yerleşimin resmi açılış töreninden önce gerçekleştirildi.
Açılış törenine İsrail Eğitim Bakanı Yoav Kish, Maliye Bakanlığı bünyesinde görev yapan Bakan Zeev Elkin, Meclis üyeleri Kati Şitrit, Boaz Bismut ve Nissim Vaturi ile yerleşim hareketi Amana’nın genel sekreteri Zeev Hever’in katılması bekleniyor.
Lod ve Taberiye’deki Yeşivat Brorhin kurumlarının başkanı Haham Hayim Baruh’un da törene katılacağı aktarıldı. Baruh’un yönettiği din okulundan mezun olan bazı kişilerin, yerleşime taşınan ilk gruplar arasında bulunduğu belirtildi.
Kuzey Batı Şeria için 19 yerleşim planı
Aymik Dutan’ın kuruluşu, İsrail Güvenlik Kabinesi’nin aylar önce aldığı kararın ardından gündeme geldi. Kararın İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz ile Maliye Bakanı Bezalel Smotrich’in liderliğinde alındığı belirtildi.
Yerleşim, kuzey Batı Şeria’da geniş kapsamlı bir bağlantı planı yürüten Samiriye Yerleşimleri Meclisinin çalışmaları içinde değerlendiriliyor. Söz konusu plan, bölgede 19 yeni yerleşim kurulmasını öngörüyor.
Samiriye Yerleşimleri Meclisinin bir yıldan kısa sürede kurduğu beşinci yerleşim olarak tanımlanan Aymik Dutan’da ilk yerleşimci ailelerini karşılamak üzere Meclis Başkanı Yossi Dagan da bölgeye geldi.
Dagan, Aymik Dutan’ın yalnızca yeni bir yerleşim olmadığını, Siyonist ruhun zaferini ve Yahudi halkının topraklarıyla bağını ifade ettiğini söyledi.
2005’teki "fesih" planının ardından ilk yeni yerleşim
İsrail merkezli haberlere göre Aymik Dutan, 2005’te uygulanan "fesih" planından önce bölgede bulunmayan ilk yeni yerleşim olma özelliğini taşıyor. İsrail, son dönemde kuzey Batı Şeria’da daha önce boşaltılan Ganim, Kadim, Homesh ve Sanur yerleşimlerini yeniden kurdu.
İsrail’in Gazze Şeridi’nden ordusunu ve yerleşimcilerini çektiği 2005 yılında dağıtılan bu dört yerleşim için, Mayıs 2024’te yeni bir adım atıldı. İsrail, kuzey Batı Şeria’daki dört yerleşimin boşaltılmasını öngören "fesih" yasasının uygulanmasını kaldırdı.
29 Temmuz’da yayımlanan bir haberde, İsrail ordusunun Batı Şeria’da Filistin yönetiminin kontrolündeki topraklara el koyarak iki yeni yerleşimi birbirine bağlamayı amaçladığı ileri sürüldü. Haberde, Merkez Bölge Komutanı Avi Blot’un Nua ve Aymik Dutan yerleşimleri arasında yol açılması amacıyla A bölgesindeki topraklara ilişkin 15 el koyma emri imzaladığı iddia edildi.
Nua ve Aymik Dutan’ın, İsrail Güvenlik Kabinesi tarafından Nisan 2026’da gizlice onaylanan ve Batı Şeria’da 34 yerleşimi kapsayan paket içinde yer aldığı belirtildi. Oslo Anlaşması uyarınca A bölgesi güvenlik ve idari açıdan Filistin yönetiminin kontrolünde bulunuyor; İsrail yasaları da vatandaşlarının bu bölgeye girmesini yasaklıyor.
Batı Şeria ve Doğu Kudüs’te yerleşimlerin kapsamı
Batı Şeria ve Doğu Kudüs’te yaklaşık 750 bin İsrailli yerleşimcinin 156 yerleşim ile 360 yerleşim karakolunda yaşadığı belirtiliyor. Birleşmiş Milletler, Doğu Kudüs dahil Batı Şeria’yı işgal altındaki Filistin toprakları olarak kabul ediyor ve yerleşim faaliyetlerini uluslararası hukuka aykırı görüyor.
Bölgede yerleşimciler ve İsrail ordusuyla bağlantılı saldırılar kapsamında ev ve yapıların yıkılması, cami ve araçların yakılması, tarım arazilerinin tahrip edilmesi ve çiftçilerin arazilerine ulaşmasının engellenmesi gibi eylemler gündeme geliyor.
Filistinliler, bu uygulamaların Batı Şeria’nın ilhakına zemin hazırlayabileceği ve bağımsız Filistin devleti kurulması ihtimalini zayıflatabileceği uyarısında bulunuyor.