Irak Başbakanı Ali el-Zaidi, ABD ve Suudi Arabistan'ın Irak'taki İran destekli milislere düzenlediği ortak hava saldırılarına tepki olarak Riyad'a planlanan resmi ziyaretini iptal etti. İptal kararı, iki bölgesel yetkili ve bir Batılı diplomat tarafından doğrulandı, ancak Irak veya Suudi Arabistan'dan henüz resmi bir açıklama gelmedi.
Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı, saldırıların gerekçesini, son günlerde Irak merkezli milisler tarafından krallığın doğusundaki petrol tesislerine düzenlenen tekrarlayan drone saldırılarına misilleme olarak açıkladı. Bu milislerin 28 Şubat'ta başlayan İran krizinden bu yana Suudi Arabistan'ı hedef aldığı belirtildi.
Haşdi Şabi'den ağır kayıp açıklaması
İran destekli Haşdi Şabi güçleri, saldırılarda en az 20 üyesinin öldüğünü, 32 kişinin de yaralandığını duyurdu. Ölü sayısının artabileceği uyarısında bulunan grup, ABD-Suudi operasyonunu "son derece tehlikeli bir tırmanış" ve Irak'ın egemenliğinin ihlali olarak nitelendirdi.
Reuters'ın aktardığına göre, ziyaretin iptali kararı, ABD-Suudi saldırılarının ardından Irak Ulusal Güvenlik Konseyi'nin planlanmamış bir toplantısı sonucunda alındı ve "hızla değişen" güvenlik durumu etkili oldu.
Zaidi'nin bölgesel denge politikasına darbe
Ziyaretin iptali, Başbakan Zaidi'nin Irak'ı Tahran'ın etkisinden uzaklaştırıp ABD ve Körfez ülkeleriyle daha yakın ilişkilere yönlendirme çabalarına darbe vurdu. Mayıs ayında başbakan olarak göreve başladığından bu yana ilk yurt dışı ziyaretini ABD'ye yapan Zaidi, Başkan Donald Trump tarafından büyük bir ilgiyle ağırlanmıştı. Riyad, geçen hafta İran ve Salı günü Türkiye ziyaretlerinin ardından dördüncü durağı olacaktı.
Zaidi, daha önce Trump yönetimi yetkililerinin hükümetin komutası dışında ve çoğu zaman İran'la koordinasyon içinde faaliyet gösterdiğini söylediği Haşdi Şabi'yi hükümet kontrolü altına alma sözü vermişti. Planlanan ziyaretten sadece birkaç gün önce Suudi Arabistan'ın enerji altyapısına yönelik drone saldırıları, Zaidi'nin gücünün sınırlarını ve ülkesinin ABD-İran çatışmasında yeni bir savaş alanına dönüşmesinin getirdiği zorlukları gösterdi.
Trump'tan tartışmalı açıklama
ABD Başkanı Trump, Fox News'a verdiği demeçte ABD ve Suudi Arabistan'ın milislere yönelik saldırılarının Irak hükümetiyle koordineli şekilde yapıldığını iddia etti. Trump, bu grupları ve İran'ı "dünyanın kanseri" olarak nitelendirdi. Bu açıklama, Zaidi'yi Haşdi Şabi ve Tahran ile karşı karşıya getirebilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Bölgedeki diğer gelişmeler
Diğer yandan, Suudi Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman'ın, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ile görüşmek üzere Perşembe günü Washington'a gitmesi bekleniyor. Diplomatik kaynaklar bu ziyareti doğrulasa da Pentagon herhangi bir toplantıyı teyit etmedi.
Yemen'deki Husiler de, Suudi Arabistan'a yönelik devam eden düşmanlıkları kapsamında krallığın enerji tesislerine saldırı düzenlediklerini açıkladı.
